سلامت نیوز: افرادی که به بیماری پوکی استخوان دچار هستند برای انجام حرکات ورزشی باید با متخصصان مشورت کنند چرا که بعضی از ورزش ها می توانند این بیماری را تشدید نمایند.

مهرداد نقی خانی، کارشناس ارشد فیزیوتراپی در گفتگو با باشگاه خبرنگاران اظهار داشت: یکی از راههای درمان پوکی استخوان، ورزش درمانی و داشتن تحرک است که این تمرینات باید در محدوده طبیعی مفاصل بدن و بدون درد انجام گیرد.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از افراد شنا و رفتن به استخر را برای کاهش انواع دردها از جمله دردهای ناشی از پوکی استخوان مفید می دانند، گفت : این باور نادرست بوده و طبق قانون ارشمیدس وزن افراد در آب کاهش یافته و تراکم استخوان کم می شود که این امر می تواند پوکی استخوان را تشدید نماید.

عضو گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تصریح کرد : ورزش همانگونه که می تواند در پیشگیری و درمان پوکی استخوان نقش داشته باشد، اگر به درستی انجام نگردد می تواند موجب تسریع فرآیند ابتلا به این بیماری شود.

نقی خانی ادامه داد : ورزش های سنگین و حرفه ای مانند بدن سازی خصوصاً در بانوان تعادل هورمون های بدن را برهم ریخته و باعث کاهش تراکم استخوان ها می گردد.

 

لووتیروکسین و خطر شکستگی در سالمندان

سالمندان مبتلا به هیپوتیروئیدی نسبت به جوانان به دوزهای کمتر لووتیروکسین به عنوان درمان جایگزین نیاز دارند. با این حال بسیاری از سالمندان تحت درمان بیش از حد قرار می گیرند و در نتیجه، هیپرتیروئیدی ایاتروژنیک پیدا می کنند که یک عامل خطر شکستگی است. در این مطالعه مورد-شاهدی، محققان به

 ارزیابی اثرات دوز لووتیروکسین بر خطر شکستگی در ۲۱۴ هزار فرد کانادایی

 (بیشتر یا مساوی ۷۰ سال سن با میانگین سنی ۸۲ سال) تحت درمان لووتیروکسین بین سالهای

 ۷-۲۰۰۲ پرداختند.

پس از میانگین پیگیری ۳/۸ سال، ۲۲ هزار شرکت کننده (۸۸% زن) دچار شکستگی شدند. پس از تعدیل از نظر عوامل مخدوش کننده متعدد و در مقایسه با مصرف قبلی لووتیروکسین 

در گذشته دور (بر حسب تعریف یعنی قطع شده بیش از ۱۸۰ روز قبل از بروز شکستگی)، 

مصرف لووتیروکسین در حال حاضر و در گذشته نزدیک (قطع شده بین ۱۵-۱۸۰ روز قبل 

از بروز شکستگی) با افزایش معنی دار خطر شکستگی همراه بود (نسبت شانس به ترتیب ۱/۹ و ۱/۳). 

دوز روزانه در مصرف کنندگان فعلی لووتیروکسین هم بر خطر شکستگی تاثیر داشت؛ به این صورت 

که در مقایسه با دوزهای کم لووتیروکسین (بر حسب تعریف کمتر از ۰/۰۴-۰/۰۹ میلی گرم)

 دوزهای بالا (بیشتر از ۰/۰۹ میلی گرم) و متوسط (بین ۰/۰۴-۰/۰۹ میلی گرم) به صورت

 معنی داری با خطر بیشتر هرگونه شکستگی همراه بودند (نسبت شانس به ترتیب ۳/۵ و ۲/۶).

 نتایج درمورد شکستگی هیپ به تنهایی و نیز برای هر دو جنس، مشابه گزارش شد.

رهنمود: این مطالعه مصرف فعلی و اخیر لووتیروکسین را با افزایش خطر شکستگی در سالمندان نشان داد. بعلاوه، یک ارتباط دوز-پاسخ مشاهده شد. یک محدودیت عمده این 

 

مطالعه این است که داده هایی در مرود استفاده از سطح هورمون محرک تیروئید (TSH) 

 

برای هدایت دوز لووتیروکسین به دست نداده است. با وجود این، یافته های این مطالعه به 

 

ما یادآوری می کنند که بیماران تحت درمان با لووتیروکسین را پایش نماییم و از سرکوب

 

 سطح TSH که نشانگر هیپرتیروئیدی ایاتروژنیک است، جلوگیری کنیم

 

استئوپنی چیست؟

مفاهیم: استئوپنی چیست؟

سلامت > آموزش- همشهری آنلاین:
استئوپنی (osteopenia) اصطلاحی پزشکی برای کاهش تراکم استخوان است.

این تشخیص به معنای آن است که شما ممکن است در معرض خطر شکل شدیدتر تحلیل رفتن استخوان به نام استئوپوروز (پوکی استخوان) باشید.

اگر استئوپنی دارد، زمان محافظت از استخوان‌های‌تان از تحلیل‌رفتن بیشتر فرا رسیده است. هر چه میزان تراکم استخوانی‌تان کمتر شود، خطر شکستگی استخوان در شما افزوده می‌شود.

انجام ورزش‌های تحمیل‌کننده وزن، مصرف مقدار کافی کلسیم و ویتامین D،‌ مصرف نکردن الکل و سیگار نکشیدن می‌تواند به پیشگیری از این عارضه کمک کند.

برخی از افراد مبتلا به استئوپنی ممکن است نیاز به مصرف داروهایی برای پایدار کردن یا افزودن توده استخوانی داشته باشند.

همچنین ممکن است به طور مکرر به دیدار پزشک بروند و آزمایش‌های اندازه‌گیری تراکم استخوان انجام دهند. با دکترتان در مورد توصیه‌ها در این مورد مشورت کنید.

 

پوکی استخوان

 

راهنمای پیشگیری و درمان استئوپروز (قسمت اول)

مقدمه:

استئوپروز شایع ترین بیماری متابولیک استخوانی و یک بیماری همه گیر در جمعیت است. این بیماری یک عامل خطر ساز مهم برای شکستگی های پاتولوژیک بوده که موجب تحمیل مورتالیتی و موربیدیتی و هزینه های اضافی به جامعه انسانی می گردد.

مطالعات اپیدمیولوژیک متعدد در رابطه با استئوپروز در نقاط مختلف دنیا انجام گرفته است . مطابق این برآوردها حدود ۷۵ میلیون نفر در اروپا، ژاپن و آمریکا مبتلا به استئوپروز هستند. به عنوان مثال ۳۰% زنان آمریکایی در سنین پس از منوپوز، ۸۷% زنان بالاتر از ۷۰ سال استرالیایی و ۵۰% زنان تایوانی در این سن با مشکل بروز استئوپروز روبرو هستند. همچنین میزان تراکم معدنی استخوان در نژادهای آسیایی و قفقازی پایین تر از سایر نژادها بوده است. این مسئله که با کوچکتر بودن جثه این افراد توجیه شده ، سبب بروز بیشتر شکستگی های لگن در آسیا گردیده، بنحوی که ۳۰% از تمام این شکستگی ها در ناحیه آسیا اتفاق می افتد.

مطابق برآورد سازمان بهداشت جهانی(WHO) در سال ۲۰۵۰ حدود ۵۳۰ میلیون زن و مرد بالای ۶۵ سال در آسیا زندگی می کنند. بر این اساس پیش بینی می شود این افزایش جمعیت در کنار سایر عوامل خطر ساز نظیر فقر غذایی کلسیم، کمبود ویتامینD و زندگی کم تحرک، استئوپروز را به صورت یکی از مهمترین معضلات بهداشتی این جوامع در آورد.

با توجه به تبعات ناشی از شکستگی لگن که در ۲۰% موارد در طی سال اول منجر به مرگ می شود و در ۵۰% موارد نیز هرگز توانایی قبل از شکستگی حاصل نخواهد شد،اهمیت پیشگیری و یا به تاخیر انداختن ایجاد پوکی استخوان بیش از پیش روشن میگردد. طرح جامع پیشگیری، تشخیص و درمان استئوپروز در کشور که توسط مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران و با مشارکت وزارت بهداشت؛ درمان و آموزش پزشکی در حال اجراست، به بررسی وضعیت بیماری و همراهی عوامل خطر ساز درجمعیت تحت بررسی در پنج استان با شرایط اقلیمی متفاوت پرداخته و سعی در ارائه برنامه ای جهت پیشگیری ، کنترل و درمان این بیماری درسطح کشور دارد.

مطلبی که پیش رو دارید بخش اول از راهنمای پیشگیری و درمان استئوپروز است .

چکیده مطالب

پوکی استخوان بیماری ای بی سر و صدا است که تهدید جدی برای سلامت سالمندان بوده و بار مالی سنگینی را به دوش آنان تحمیل می نماید. پوکی استخوان اگر چه عموماً قابل پیشگیری و درمان است، لیکن اولین تظاهر بالینی آن معمولاً شکستگی استخوانی است که بعضاً نیز به ناتوانی و زمین گیر شدن بیمار می انجامد. پیشگیری ، تشخیص و درمان پوکی استخوان باید جزء لاینفک برنامه مراقبت های اولیه بهداشتی و درمانی، به ویژه در خانم های یائسه در معرض خطر باشد. این مطلب که بر اساس نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل پژوهشهای اخیر، تهیه گردیده ، توصیه های لازم و مفید را در رابطه با پیشگیری ، ارزیابی میزان خطر ، تشخیص و درمان شامل: رژیم غذایی ، ورزش و درمانهای دارویی ( در صورت نیاز ) برای خانم های یائسه ارائه می دهد.

گستره مشکل پوکی استخوان

پوکی استخوان که شایعترین بیماری متابولیک استخوان در انسان است با کاهش توده استخوانی و به هم خوردن و درهم ریختن اجزاء و تشکیلات ساختمانی بافت استخوان مشخص می شود. این تغییرات به افزایش قابلیت شکنندگی استخوان و بالا رفتن خطر شکستگی استخوانی متنهی می گردد. همانند برخی از بیماری های مزمن دیگر نظیر هیپرتانسیون و تصلب شرائین ( آترواسکلروز ) ، پوکی استخوان را می توان با رجوع به یک نتیجه حد واسط- در این مورد ، کاهش تراکم ماده معدنی استخوان (Bone Mineral Density, BMD)- تعریف کرد. همانگونه که هیپرتانسیون عامل خطری برای بروز حملات قلبی و سکته های مغزی محسوب می شود ، پوکی استخوان نیز عامل خطری برای شکستگی های استخوانی به شمار می رود.

جمعیت فراوانی در سرتاسر جهان از پوکی استخوان رنج می برند ، از سوی دیگر شیوع پوکی استخوان با افزایش سن افزایش می یابد. تخمین زده می شود که ۱۳ تا ۱۸ درصد خانم های سفید پوست یائسه در ایالات متحده آمریکا ( ۴ تا ۶ میلیون نفر) تراکم استخوان پایین تر از حد طبیعی دارند. بر پایه مطالعات اخیر و برآورد بنیان ملی پوکی استخوان بیش از ۱۰ میلیون نفر در آمریکا مبتلا به پوکی استخوان ران بوده و قریب ۱۹ میلیون نفر دیگر از کاهش توده استخوانی استخوانهای ران رنج می برند ، وضعیتی که مبتلایان را در معرض خطر پوکی استخوان و شکستگی های استخوانی قرار می دهد. از هر دو نفر خانم سفید پوست یک نفر در مرحله ای از زندگی خود طعم تلخ شکستگی ناشی از پوکی استخوان را خواهد چشید. همچنین خانم های غیر سفید پوست و مردان ( البته در مقیاس پایین تر از خانم های سفید پوست) نیز در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان هستند. در ایران از هر سه نفر زن مسن یک نفر مبتلا به پوکی استخوان است.

تأثیرات طبی پوکی استخوان

شکستگی های استخوانی و عوارض ناشی از آنها نتیجه بالینی پوکی استخوان است. اگر چه شایعترین محلهای شکستگی عبارتند از: قسمت پروگزیمال فمور( استخوان سر ران) ، فقرات( مهره ها) و قسمت دیستال استخوانهای ساعد (مچ) ولی از آنجا که پوکی استخوان یک بیماری منتشر استخوانی بوده و موجب کاهش توده استخوانی در سرتاسر سیستم اسکلتی می گردد ، لذا تقریباً تمامی شکستگی ها در افراد مسن تا حدودی از کاهش تراکم استخوانی ناشی می شود. شکستگی ممکن است بهبود کامل پیدا کند و یا منجر به دردهای مزمن ، ناتوانی فیزیکی و یا حتی مرگ شود.

خطرناکترین عارضه پوکی استخوان عبارتست از شکستی های استخوان ران ؛ عارضه ای که می تواند منجر به ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش مرگ و میر در طی سال اول بعد از شکستگی شود . به علاوه حدود ۲۵درصد بیماران با شکستگی ران ممکن است نیاز به مراقبت های طویل المدت در خانه های سالمندان پیدا کنند و فقط ۳۰% بیماران توانایی قبل از شکستگی خود را باز می یابند.

شکستگی های مهره ای نیز می توانند به پیدایش عوارض مهمی همچون درد پشت و کمر ، کاهش قد ، و گوژپشتی(کیفوز) منجر شوند. تغییرات قد و تغییرات شکل ستون فقرات همراه با کیفوز ممکن است موجب محدودیت در انجام فعالیت هایی نظیر خم و راست شدن و دراز کشیدن شود. شکستگی های متعدد در ناحیه ستون فقرات پشتی منجر به کاهش حجم قفسه سینه می شود و آسیب های فقرات کمری ممکن است آناتومی شکم را تغیر داده و به پیدایش یبوست، درد شکم، نفخ و اتساع شکم، کاهش اشتها و سیری زودرس بیانجامد.

شکستگی های ران و فقرات می توانند با ایجاد درد، محدودیت فیزیکی و اجبار به تغییراتی در شیوه زندگی، مشکلات روانی عمده ای نظیر افسردگی را در پی داشته باشند. اضطراب، ترس و خشم ناشی از وضعیت پیش آمده هم می توانند بهبود کامل را به تاخیر اندازند. ناتوانی و عجز ناشی از شکستگی ها و وابستگی به دیگران برای اداره خود، به روابط این افراد با دیگران و نقش اجتماعی آنان نیز لطمه وارد می کند.

هزینه های اقتصادی

شکستگی های ناشی از پوکی استخوان بار مالی سنگینی به جامعه تحمیل می کند. در طی سال ۱۹۹۵ در ایالات متحده آمریکا حدود ۴۳۲۰۰۰ مورد بستری در بیمارستانها با تقریباً ۵/۲ میلیون مرتبه ویزیت پزشکی و ۱۸۰۰۰۰ مورد بستری طویل المدت در خانه های سالمندان به علت شکستگی های استخوانی ناشی از پوکی استخوان گزارش شده است. هزینه های پزشکی مستقیم تنها برای شکستگی های استئوپروتیک در همان سال ۸/۱۳ میلیارد دلار تخمین زده شده است. با توجه به افزایش تعداد جمعیت سالمندان می توان پیش بینی کرد که این هزینه ها سیر صعودی خواهند داشت. بیشترین مقدار هزینه ها به اصلاح و بهبود شکستگی های ران اختصاص داده می شود. حدس زده می شود که تا سال ۲۰۴۰ میلادی تعداد شکستگی های ران و هزینه های مرتبط با آن به بیش از سه برابر افزایش یابد.

پاتوفیزیولوژی پایه

فرآیند تخریب استخوان و تشکیل استخوان جدید به جای آن (Bone remodeling ) که سلامت سیستم اسکلتی را حفظ می نماید نوعی مکانیسم حفاظتی و پیشگیری کننده مداوم است که در جریان آن استخوان قدیمی تخریب و بجای آن استخوان جدید ساخته می شود. این پروسه ، کلسیم مورد نیاز پدیده های متابولیکی بدن را نیز تأمین می کند . تراکم استخوان هنگامی کاهش می یابد که تعادل بین تخریب و ساخت استخوان به هم می خورد. بدین معنی که تخریب استخوان از ساخت استخوان جدید فزونتر است و بنابراین توده استخوان تخریب شده با استخوان جدید به طور کامل جایگزین نمی شود. نتیجه این عدم تعادل در فرآیند تخریب و ساخت استخوان عبارتست از کاهش توده استخوان و در نتیجه افزایش خطر شکستگی آن.

در شکل ۱ تغییرات ایجاد شده در استخوان اسفنجی (cancellous bone) در اثر کاهش تراکم استخوان نشان داده شده است. از بین رفتن ترابکولهای استخوانی موجب ضعف بنیه استخوان و کاهش قابل ملاحظه تراکم ماده معدنی استخوان گردیده است.

مدارک و شواهد موجود نشان می دهند که کاهش سریع در تراکم ماده معدنی استخوان در اثر تخریب پیشرونده استخوان ( که با اندازه گیری شاخص های تخریب و تشکیل استخوان مشخص می شود) می تواند شکنندگی آن را افزایش دهد.

کاهش در توده استخوانی منجر به افزایش خطر شکستگی استخوان می شود.عوامل دیگر ناشی از افزایش سن نظیر افزایش احتمال سقوط و زمین خوردن نیز زمینه پیدایش شکستگی را دوچندان می کند.

ارزیابی عوامل خطر

درکلیه خانم ها باید عوامل خطر برای پوکی استخوان مورد بررسی قرار گیرد. پوکی استخوان ، هم قابل پیشگیری و هم قابل درمان است؛ ولی از آنجا که تا قبل از وقوع شکستگی استخوان علائم و نشانه های هشدار دهنده ای وجود ندارد، لذا در حال حاضر تنها در تعداد محدودی از بیماران ، پوکی استخوان به موقع تشخیص داده و در مراحل اولیه بیماری درمان می شود. بررسی انجام شده در سال ۱۹۹۱ توسط بنیاد ملی پوکی استخوان نشان می دهد که سه چهارم کلیه خانم های ۴۵ تا ۷۵ ساله – گروهی که بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند- هرگز در مورد پوکی استخوان با پزشکان خود مطلبی رد و بدل نکرده اند.

بعد از شروع یائسگی، خانم ها باید از نظر خطر شکستگی استخوانی مورد بررسی قرار گیرند تا بدین ترتیب نیاز به انجام مطالعات و اقدامات بیشتر در مورد آنان مشخص شود. بر هر پزشکی واجب است تا اطلاعات لازم در مورد پوکی استخوان و خطر شکستگی را در اختیار همه خانم های یائسه قرار دهد.

عوامل خطر شکستگی ناشی از پوکی استخوان را می توان به دو دسته “قابل تغییر یا حذف ” و “غیر قابل حذف”  تقسیم نمود. بطور کلی هر اندازه تعداد عوامل خطر بیشتر باشد ، به همان اندازه خطر شکستگی بالاتر است. در هر فردی که یک یا چند عامل خطر وجود داشته باشد ، انجام تست سنجش تراکم ماده معدنی استخوان ( Bone Mineral Density Testing) به منظور تعیین نیاز به درمان مناسب ، ضروریست.

 

عوارض پوکی استخوان

پوکی استخوان با شما چه می کند؟

پوکی استخوان

شکستگی ها بیشترین عارضه ی جدی و مکرر استئوپروز هستند که اغلب در ناحیه لگن و ستون فقرات که وزن بدن را تحمل می کنند رخ می دهند.

شکستگی های لگن بیشتر به دنبال یک زمین خوردن یا افتادن رخ می دهند.

اگر چه بیشتر مردم درمان های جراحی پزشکی را به خوبی انجام می دهند اما شکستگی های لگن در اثر ناتوانی و حتی مرگ به ویژه در افراد مُسن تر، از عوارض بعد از جراحی هستند.

شکستگی ناحیه کمر در اثر افتادن نیز متداول می باشد.

در برخی موارد، شکستگی ستون فقرات حتی بدون افتادن و یا آسیب فیزیکی مشخص رخ می دهد.

استخوان های پشت( مهره ها) ممکن است چنان ضعیف شوند که شروع به فرو ریختن کنند. فشار شکستگی ها می تواند باعث درد شدیدی گردد که  نیاز به یک دوره ترمیم طولانی دارد.

چنان چه شکستگی های این چنینی زیادی داشته باشید، ممکن است به مرور به علت خمیده شدن دچار کوتاهی قد شوید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

از آن جایی که استئوپروز به ندرت تا مراحل پیشرفته علامت یا نشانه ای دارد، متخصصین در شرایط زیر آزمایش چگالی استخوانی را توصیه کرده اند:

* زنان بالای ۶۵ سال و مردان بالای ۷۰ سال، صرف نظر از فاکتور های خطر

* زنان بعد از یائسگی با حداقل یک فاکتور خطر استئوپروز

* مردان بین ۵۰ تا ۷۰ سال با حداقل یک فاکتور خطر استئوپروز

* سنین بالای ۵۰ سال با سابقه شکستگی استخوان

* دریافت داروهایی مثل پردنیزون، داروهای بازدارنده آروماتاز و داروهای ضد حمله عصبی که با استئوپروز ارتباط دارند.

* زنان بعد از یائسگی که به تازگی درمان های هورمونی را قطع کرده اند.

* زنانی که با یائسگی زودرس مواجه هستند.

آمادگی برای ملاقات پزشک

ممکن است پزشک خانوادگی تان یا یک پزشک عمومی اولین فردی باشد که تست چگالی استخوان را برای تان تجویز کند. به هرحال شاید بعد از آن به یک دکتر متخصص غدد، روماتولوژیست و یا متخصص تغذیه و متابولیسم ارجاع داده شوید.

در ادامه اطلاعاتی آورده شده که به شما کمک می کند برای ملاقات با پزشک آماده شده و بدانید چه انتظاری باید از وی داشته باشید.

چه کاری می توان انجام داد؟

* هر نوع علامتی که متوجه شده اید را یادداشت کنید.  به یاد داشته باشید که ممکن است هیچ علائمی نداشته باشید.

* اطلاعات شخصی کلیدی خود را یادداشت کنید. شامل هر نوعاسترس مهم یا تغییرات اخیر در زندگی

* لیستی از تمام داروهای مصرفی تهیه کنید . تمام ویتامین ها و مکملهایی که در حال حاضر یا در گذشته مصرف می کردید. به ویژه اگر نوع و دوز مصرفی مکمل های کلسیم و ویتامین D را ثبت کنید بسیار کمک کننده خواهد بود زیرا انواع مختلفی از آن ها موجود است. چنان چه مطمئن نیستید چه اطلاعاتی مورد نیاز است، می توانید بسته داروی خود را همراه داشته باشید.

* سوالاتی برای پرسیدن از پزشک خود یادداشت کنید.

از آن جا که زمان ملاقات شما محدود است، تهیه لیست سوالات به شما کمک می کند که بیشترین زمان مفید را با پزشک داشته باشید.

پوکی استخوان

سوالات را به ترتیب اهمیت لیست کنید.

در مورد استئوپروز، برخی سوالات به شرح زیر است:

– آیا من مبتلا به استئوپروز هستم؟

– چه آزمایشاتی برای تایید تشخیص باید انجام دهم؟

– چه درمان هایی وجود دارد و شما کدام یک را توصیه می کنید؟

– این روش درمانی چه عوارض جانبی خواهد داشت؟

– آیا جایگزینی برای این دارو وجود دارد که به من تجویز کنید؟

– جایگزین هایی برای روش درمانی اولیه برای پیشنهاد به من وجود دارد؟

– من مشکلات پزشکی دیگری هم دارم، چگونه این موارد را به بهترین شکل کنار هم مدیریت کنم؟

– آیا ممانعتی برای فعالیت بدنی دارم؟

– آیا باید ر‍ژیم غذایی خود را تغییر دهم؟

– آیا نیاز به مکمل دارم؟

– آیا بروشور یا مورد دیگری وجود دارد که به خانه ببرم؟ چه وب سایتی را برای بازدید توصیه می کنید؟

– آیا برنامه درمانی فیزیکی که برای من سودمند باشد وجود دارد؟

– چه کاری برای جلوگیری از بدتر شدن وضعم می توانم انجام دهم؟

علاوه بر این سوالات نباید در پرسیدن مطالبی که در طول زمان ملاقات به خوبی متوجه نمی شوید تردید کنید.

انتظار چه سوالاتی از پزشکتان داشته باشید؟

احتمالا پزشک تان از شما سوالاتی خواهد پرسید. آمادگی برای پاسخ دهی به سوالات به حفظ زمان کمک خواهد کرد. پزشک احتمالا از شما خواهد پرسید:

* آیا تا به حال شکستگی استخوانی داشته اید؟

* آیا متوجه کاهشی در قدتان شده اید؟

* ر‍ژیم تان چگونه است ؟ فکر می کنید مقدار کافی کلسیم و ویتامین D دریافت می کنید؟

* آیا ویتامین یا مکمل دریافت می کنید؟

* چه قدر ورزش می کنید؟

* قبلا بیشتر ورزش می کردید یا کمتر؟

* آیا کسی در خانواده شما استئوپروز دارد؟

* آیا در خانواده سابقه شکستگی استخوان وجود دارد؟

* آیا جراحی معده یا روده داشته اید؟

* آیا اسهال مزمن دارید؟

* آیا داروهای کورتیکواستروئیدی(پردنیزون، کورتیزون) به شکل قرص، تزریقی، شیاف یا پماد استفاده می کنید؟

در مطالب بعدی در رابطه با تغییرات شیوه ی زندگی و تغذیه ی مناسب در این بیماری و همچنین دارو درمانی آن توضیحاتی داده خواهد شد.

 

پشگیری ودرمان پوکی استخوان

چگونه استخوان‏های مان را قوی‏تر کنیم؟

استخوان

استحکام و قدرت استخوان‏ها برای حفظ سلامت کل بدن، ضروری است. سعی کنید، عادات غذایی و ورزشی خود را طوری تنظیم کنید که باعث افزایش قدرت استخوان‏هایتان شوند.

 

۱- غذاهای غنی از کلسیم و ویتامین D را در برنامه غذایی روزانه خود مصرف کنید.

بهترین غذاها برای تامین کلسیم شامل: شیر و لبنیات، ماهی، بروکلیو سبزیجات برگی شکل سبز تیره هستند.

منابع غذایی ویتامین D روغن کبد ماهی، کره، زرده تخم مرغ، خامه و جگر است .

 

۲- غلات و نان سبوس‏دار را همزمان با غذاهای غنی از کلسیم نخورید، زیرا سبوس حاوی ماده‏ای است که به کلسیم متصل می‏شود و مانع جذب آن می‏شود.

 

۳- غذاهای حاوی گوگرد را مصرف کنید که بهترین آنها سیر و پیاز است.

 

۴- غذاهای حاوی فسفات (اسید فسفریک) را خیلی کم مصرف کنید مثل نوشابه‏های گاز‏‏دار، زیرا فسفات باعث دفع کلسیم از بدن می‏شود.

 

۵- غذاهای حاوی پروتئین حیوانی را به میزان کم بخورید مثل گوشت، زیرا مصرف زیاد این نوع غذاها باعث دفع کلسیم از بدن می‏شود.

استخوان

۶- مصرف کافئین را کاهش دهید، مثل چای وقهوه و کاکائو.

 

۷- اگر می‏توانید، هر روز ورزش کنید. ورزش‏هایی مثل دویدن، بلند کردن وزنه و نرمش بدنی، برای حفظ سلامت استخوان‏ها، بهتر از بقیه هستند.

 

۸- اگر فکر می‏کنید به میزان کافی کلسیم،منیزیم و ویتامین D را از طریق غذاها دریافت نمی‏کنید، می‏توانید از مکمل آنها استفاده کنید.

 

۹- غذاهای حاوی سیلیس را مصرف کنید، زیرا سیلیس به جذب بهتر، کلسیم کمک می‏کند. منابع غذایی سیلیس شامل: پوست سیب زمینی ، فلفل سبز، فلفل قرمز، خیار و جوانه حبوبات مثل جوانه لوبیا است.

 

۱۰- گیاهان دارویی استخوان‏ساز را مصرف کنید. یونجه، سبزه ی دانه جو، ریشه گیاه قاصدک، گزنه، جعفری، غوزه گل رز (قسمت گرد پایین گلبرگ‏ها) تعدادی از این گیاهان دارویی هستند. شما می‏توانید دم کرده، تنتور یا قرص این گیاهان را مصرف کنید.

 

تذکرات:

۱- در هر سنی می‏توان استخوان‏های سالمی ساخت، ولی اگر در سنین کمتر و جوانی این کار را شروع کنید، شانس بیشتری برای جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان خواهید داشت.

 

۲- همیشه قبل از مصرف هر نوع مکمل یا گیاه دارویی با یک پزشک مشورت کنید.

 

۳- تحقیقات نشان داده که پیاده روی و دویدن در ساخت استخوان‏های قوی و محکم، موثرتر از بقیه ورزش‏ها هستند.

 

۴- اگر هر نوع سوال یا نگرانی در این رابطه دارید، قبل از هر اقدامی با یک پزشک یا متخصص مشورت کنید. اطلاعات بالا نمی‏تواند جای توصیه‏ها و درمان‏های پزشکی را بگیرد.

 

ورزش های مخصوص پوکی استخوان

ورزش های مخصوص پوکی استخوان


پوکی استخوان یا استئوپروز (که به معنای نازک و ضعیف شدن استخوان هاست) نگرانی اصلی اکثر خانم ها در سنین یائسگی است. از این رو لازم است پیشگیری را مدت ها پیش از یائسگی شروع کنیم. صرف نظر از مصرف کلسیم و ویتامین D کافی، ورزش مهم ترین عامل پیشگیری از پوکی استخوان به شمار می رود.


وزش پوکی استخوان

کار با وزنه

یک صندلی محکم با پشتی و نشیمنگاه مناسب، کفش ورزشی مناسب با پاشنه های ضدسرخوردگی، حصیر مخصوص تمرینات ورزشی (یک گلیم یا حوله تمیز ضخیم نیز کافی است) و وزنه هایی برای تمرینات دست ها و مچ دست ها داشته باشید.

مناسب ترین وسایل عبارتند از وزنه های دمبل شکل دستی و قوزک بندهای جیب دار برای قرار دادن وزنه های اضافی. برای شروع حداقل ۵ تا ۱۰ دقیقه تمرین کنید تا عضلات تان گرم شده و از حالت سختی و سفتی بیرون آید.

می توانید به قدم زدن (در بیرون یا داخل منزل و یا بر روی تردمیل) بپردازید، یا از ماشین های پاروزنی، پله های مصنوعی، یا هر وسیله دیگر ویژه ورزش های داخل منزل استفاده کنید.

برای آنکه بهترین نتیجه را بگیرید، هفته ای دو یا سه بار اقدام به این کار کنید تا عضلات تان ۴۸ ساعت وقت برای بازیابی در فاصله بین ورزش ها داشته باشد.

 

استفاده از صندلی

یک صندلی را طوری قرار دهید که پشتش به دیوار باشد. با زانوهای خمیده، کف پاها بر روی زمین و پاهای باز شده به عرض لگن روی صندلی بنشینید.

کف دست ها را به حالت ضربدری بر روی شانه ها قرار داده، به پشتی صندلی تکیه دهید. سر، گردن و پشت را در خطی مستقیم قرار داده، نیمه بالایی تنه را بلند کنید. سپس به آهستگی بر روی دو پا بایستید. اندکی مکث کنید. سپس به همان شیوه که بلند شدید، بنشینید و در همان وضعیت اولیه قرار گیرید.

این کار را ۸ تا ۱۵ بار تکرار کنید. زمانی که از آمادگی بیشتری برخوردار شدید، وزنه ای در هر دست بگیرید و دست هایتان را به حال ضربدری بر روی سینه قرار دهید.

انجام برخی تمرینات خم شدن مانند درازونشست، خطر شکستگی ستون فقرات را در افرادی که در آنها احتمال پوکی استخوان وجود دارد، افزایش می دهد

ورزش های تعادلیدر حال حاضر شما تعادل خوبی دارید و مراقب هستید تا از زمین خوردن و شکستن استخوان هایتان جلوگیری کنید، ولی با افزایش سن باید بتوانید از خودتان به طور مستقل نگهداری کنید.

– ورزش های تعادلی به حفظ تعادل و ایستادگی روی پاها کمک می کنند و مانع از افتادن فرد می شوند. این ورزش ها ویژه افرادی است که مشکلات تعادلی دارند یا دارای شرایط خاص ارتوپدیک هستند.

– اگر دارای شرایط خاص نمی باشید و تمایل دارید این ورزش ها را انجام دهید، قبل از شروع ورزش های تعادلی، حتما با پزشک خود مشورت کنید.

– سعی کنید ورزش های تعادلی را روزی یک بار و در بیشتر روزهای هفته انجام دهید.

وزرش برای پوکی استخوان

 

۱- بلند کردن ساق پا به طرف جلو

– برای این ورزش و سایر ورزش های تعادلی، نیاز به یک تکیه گاه مانند میز، دیوار یا یک صندلی سنگین دارید، تا با یک دست و در حالت ایستاده به آن تکیه دهید. در حالت ایستاده با انگشتان دست به یک سطح تکیه دهید. اگر نمی توانید به جایی تکیه کنید، از کسی بخواهید که شما را کمک کند.

– یکی از پاهای خود را به آرامی از روی کف زمین بلند کنید و به مدت ۵ ثانیه نگه دارید. این عمل را ۵ بار تکرار کنید و سپس پای خود را عوض کنید.

– حالا سعی کنید بدون تکیه گاه این ورزش را تکرار کنید.

– سعی کنید این ورزش را یکبار هم با چشم بسته، بدون تکیه به جایی انجام دهید.

وزرش برای پوکی استخوان

 

 

۲– پنجه دست به طرف جلو

– پاها را به اندازه عرض شانه از هم باز کنید. دست ها را به اندازه شانه بالا آورید، طوری که کف دست‌ها به طرف جلو باشد.

– دست راست را از شانه تا نوک انگشت کشیده و پای چپ خود را به طرف جلو بگذارید و در حالی که پنجه پا با سطح زمین تماس دارد، پنجه پای چپ را به طرف پایین متمرکز کنید.

– این عمل را با دست و پای مخالف هم حداقل ۵ بار تکرار کنید.

 

وزرش برای پوکی استخوان

 

۳- ایستادن روی یک پا

– پاهایتان را به اندازه عرض شانه باز کنید و دست هایتان را کاملا به طرف جلو بکشید.

– پای چپ را بلند کنید و آن را به طرف عقب خم نموده، به مدت ۵ ثانیه نگه دارید.

– این عمل را ۵ بار تکرار نموده و سپس پایتان را عوض کنید.

– همچنانکه سعی می کنید این عمل را بهبود بخشید، در طول روز هم ایستادن روی یک پا را تمرین کنید، برای مثال هنگام شستن ظروف روی یک پا بایستید.

– هر چه بیشتر تمرین کنید، تعادل شما بیشتر بهبود می یابد.

 

وزرش برای پوکی استخوان

۴- ورزش تای‌چی

– ورزش تای چی نوعی ورزشی رزمی ملایم چینی است که باعث سلامتی، افزایش طول عمر و آرامش روحی می گردد. این ورزش معمولا به صورت گروهی هنگام صبح انجام می شود.

– تای چی ورزش بدنی آرام، غیررقابتی و راه رفتنی است. برای انجام ورزش تای چی بایستید و یک سری حرکات مشخص و آرام را بدون توقف انجام دهید.

– مطالعات نشان داده است که تای چی تعادل بدن را بهبود می بخشد و مانع افتادن افراد مسن می شود. تمرین های تای چی در بلند مدت عملکرد تعادلی زانو را بهبود می بخشند.

– اگر چه تای چی عموما ورزش سالمی است، اما قبل از شروع آن با پزشک خود مشورت کنید. این ورزش برای رفع مشکلات مفاصل، ستون فقرات و قلب مناسب است.

 

چند نکته درباره ورزش پوکی استخوان

– افراد مبتلا به پوکی استخوان باید از تمریناتی که در آنها کمر خم می شود، اجتناب کنند.

– انجام منظم برخی تمرینات خم شدن مانند درازونشست، خطر شکستگی ستون فقرات را در افرادی که در آنها احتمال پوکی استخوان وجود دارد، افزایش می دهد.

– اگر یک فرد شکستگی چندگانه ای را در ستون فقرات نشان داد، یا توده استخوانی کم یا درد کمر داشت، شرکت در فعالیت های تمرینی تحمل وزن باید محدود شوند و به شنا کردن، راه رفتن در آب و برنامه های هوازی آبی و تمرینات روی صندلی تغییر یابند.

– به افرادی که به پوکی استخوان مبتلا هستند و همچنین سایر افراد سالم توصیه می شود شیر، ‌ماست، حبوبات، سویا و میوه را به میزان زیاد مصرف کرده و حتما در برنامه روزانه خود ورزش را بگنجانند، چرا که اگر فشار کافی به استخوان ها وارد نشود، استحکام آنها کمتر می شود

 

پوکی استخوان

پوکی استخوان(OSTEOPOROSIS) همواره به عنوان معضلی جدی برای زنان، مخصوصاً پس از دوران یائسگی مطرح بوده و هست اما در این بین کمتر توجهی به پوکی استخوان در مردان شده است. پوکی استخوان در مردان از آنجا اهمیت دارد که طبق آمار بهداشت جهانی تنها در آمریکا نزدیک به دو میلیون مرد، مبتلا به پوکی استخوان پیشرفته بود و سه میلیون نیز در معرض ابتلا و در مراحل اولیه این بیماری قرار دارند. پوکی استخوان زمانی آغاز می شود که به جای جذب و ذخیره کلسیم، از منابع کلسیم ذخیره شده در اسکلت استخوانی بدن استفاده می شود. در این صورت استخوان ها نازک و شکننده می شوند و مقاومت خود را در مقابل ضربه، حتی ضربه های خفیف از دست می دهند. مهمترین بخش هایی که در اثر ابتلا به پوکی استخوان در معرض شکستگی قرار می گیرند، لگن و ستون فقرات هستند.

 پوکی استخوان یک بیماری نهفته اما خطرناک است. نه از آن جهت که باعث مرگ انسان می شود بلکه از آن جهت که توان حرکت و تحرک و زندگی را از انسان سلب کرده و به دنبال آن فرد گوشه گیر، افسرده، عصبی و … می شود و مرگ تدریجی و خاموشی را برای انسان رقم می زند.

بیش از ۵۰ درصد مردانی که به شکستگی لگن دچار می شوند، تا پایان عمر با مشکل حرکتی مواجه اند و در بعضی موارد که استخوان به صورت ناقص ترمیم می شود، نیاز به پرستاری و مراقبت ویژه دارند.

 

علل ابتلا به پوکی استخوان

با آن که زمان آغاز دوران یائسگی، قطع ترشح هورمون های زنانه، ظرافت اسکلت استخوانی در زنان و بارداری عواملی مهم و تسریع کننده در پوکی استخوان به شمار می رود، اما مردان نیز با روندی کندتر و پس از سن ۶۵ سالگی به پوکی استخوان مبتلا می شوند.

عواملی چون بالا رفتن سن، مسائل ژنتیک، ساختار اسکلت استخوانی و نژاد هر فرد عواملی غیر قابل کنترل هستند، اما بعضی عوامل نیز مثل کاهش ذخیره و جذب کلسیم، ترشح کورتیکوییدها (گروهی از هورمون های طبیعی که توسط بخش فشرده غده فوق کلیوی ساخته می شوند) کاهش ترشح تستسترون، مصرف سیگار، عصبانیت  و ناراحتی های روحی و روانی، افزایش وزن ، عدم تحرک، تغذیه نامناسب و بی اشتهایی عصبی (ANOREXIA NERVOSA) از جمله عوامل ثانویه و قابل کنترل برای تسریع روند پوکی استخوان هستند.

چگونه از ابتلا به پوکی استخوان جلوگیری کنیم؟

– با تجویز پزشک می توان از داروهایی استفاده کرد که میزان ترشح کورتیکوییدها را کنترل و میزان ترشح تستسترون را افزایش دهد. (اگرچه این روش امروزه به دلیل عوارض ثانویه آن چندان مورد تأیید نیست.)

– ترک سیگار عامل مهمی برای جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان است.

– آرامش اعصاب  و روان، جلوگیری از تشویش و نگرانی و … نقش مهمی در جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان دارد.

– تغذیه مناسب یا به عبارتی مصرف روزانه انواع سبزی  ها و میوه  های تازه

– مصرف کلسیم  از طریق مصرف روزانه انواع لبنیات  مخصوصاً شیر  (روزی سه لیوان شیر) گاه قرص کلسیم  نیز به عنوان مکمل تجویز می شود.

– مصرف یا دریافت ویتامینD  از طریق مصرف قرص یا قرار گرفتن در معرض نور آفتاب  که با پیاده روی روزانه میسر می شود. ویتامین D باعث تسریع جذب و نگهداری کلسیم می شود.

و کلام آخر این که پوکی استخوان یک بیماری نهفته اما خطرناک است. نه از آن جهت که باعث مرگ انسان می شود بلکه از آن جهت که توان حرکت و تحرک و زندگی را از انسان سلب کرده و به دنبال آن فرد گوشه گیر، افسرده، عصبی  و … می شود و مرگ تدریجی و خاموشی را برای انسان رقم می زند.

 

 

پوکی استخوان خبر نمی کند


پوکی استخوان یا استئوپروز، حالتی است که در اثر تخریب بافت استخوانی، توده‏ استخوان کاهش یافته و سرانجام به شکستگی استخوان منجر می‏شود.


پوکی استخوان

این بیماری علائم زیادی نداشته و تنها زمانی بروز می‌کند که استخوان‌ها به راحتی می‌شکنند. در این زمان فرد متوجه می‌شود دچار پوکی استخوان شده، به همین دلیل معروف به بیماری خاموش قرن است.

تقریبا تمامی افراد مسن و خانم‌ها پس از یائسگی با این بیماری مواجه می‌شوند.

ماده اصلی که سختی و شکل استخوان را به وجود می آورد کلسیم است. ذخیره شدن کلسیم در استخوان قبل از تولد آغاز می‌شود و تا سن ۳۰ سالگی ادامه دارد.

توده استخوان هر فرد معمولا در ۳۰ تا ۳۵ سالگی به بیشترین میزان خود می رسد. پس از این سن کاهش توده استخوانی به صورت یک روند طبیعی آغاز می‌شود که معمولا ۳۰ درصد افرادی که به سن ۷۵ سالگی می رسند، دچار شکستگی ناشی از پوکی استخوان می‌شوند.

 

چه عواملی باعث پوکی استخوان می شوند؟

علت اصلی پوکی استخوان، کمبود کلسیم و ویتامین D در بدن است. هر فرد باید روزانه معادل یک و نیم گرم کلسیم دریافت کند تا دچار پوکی استخوان نشود.

برای کامل شدن فرآیند جذب کلسیم باید دستگاه گوارش، کبد و کلیه فعال باشند. بروز مشکل در کار هر یک از این اندام‌ها موجب می‌شود جذب کلسیم به خوبی صورت نگیرد.

 

موادغذایی حاوی ویتامین D مانند زرده تخم‌مرغ، روغن ماهی و غلات غنی شده بهترین موادغذایی برای جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان‌ هستند. فراورده‌های لبنی هم کلسیم فراوانی‌ دارند. مصرف روزانه چهار لیوان شیر یا ماست می‌تواند کلسیم بدن را تامین کند. البته فردی که در صورت مصرف فراورده‌های لبنی دچار مشکل گوارشی (مثل نفخ و دل درد) می‌شود، می‌تواند کلسیم را به صورت دارویی مصرف کند.قرص‌های کلسیم باید روزانه در سه وعده همراه با غذا میل شوند تا جذب اندام‌های بدن شوند.

کم‌تحرکی نیز یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش پوکی استخوان در افراد است. تحرک و ورزش موجب افزایش تراکم استخوان‌ها می‌شود.

اگر فعالیت بدنی وجود نداشته باشد یا غذاهای حاوی کلسیم کم مصرف شود به تدریج کلسیم بدن کم شده و استخوان‌ها شکننده می‌شود که به این حالت پوکی استخوان می‌گویند

بیماری‌های مزمن مانند دیابت، بیماری‌های ریوی و بیماری‌های قلبی و عروقی هم باعث می‌شوند، بدن میزان زیادی از کلسیم استخوان‌ها را از دست بدهد و تراکم استخوان‌ها کاهش یابد.

 

یائسگی و کمبود استروژن، یائسگی زودرس (زیر ۴۵ سال)، سابقه پوکی استخوان در افراد درجه یک خانواده و سابقه شکستگی قبلی، استعمال دخانیات، مصرف زیاد کافئین، زندگی کم‌تحرک، افراد سفیدپوست و نژاد آسیایی، مصرف داروهایی مانند کورتیکواستروئیدها، داروهای ضد انعقاد، ضد صرع و سیکلوسپورین به مدت طولانی، وجود یک‌سری بیماری‌های زمینه‌ای مانند کم‌کاری تیروئید، ناراحتی‌های کلیه و استخوان‌بندی ظریف و کوچک از دیگر عوامل مستعد کننده ابتلای فرد به پوکی استخوان هستند.

 

علائم ابتلا به پوکی استخوان چیست؟

خمیدگی ستون فقرات (قوز کردن) و کاهش قد از علائم ابتلا به پوکی استخوان هستند، ولی از آنجایی که این موارد تدریجی بوده و چندان مشهود نیست، تشخیص به موقع آن دشوار است.

کمردرد شدید در یک نقطه خاص، درد ناگهانی در ناحیه ستون فقرات و شکستگی‌های بدون دلیل و خودبه خودی استخوان از دیگر نشانه های بیماری پوکی استخوان به شمار می‌روند.

شکستگی استخوان ران

توده استخوانی هر فرد معمولا در سن ۳۰ تا ۳۵ سالگی به بیشترین حد خود می رسد و پس از آن کم شدن توده استخوان به صورت یک روند طبیعی آغاز می‏شود. در سن بالاتر از ۶۰ سال، این بیماری بیشتر شایع بوده و با گذشت هر دهه از عمر بعد از ۵۰ سالگی، خطر ابتلا ۲ تا ۳ برابر افزایش می‌یابد.

 

با افزایش سن استخوان‌ها از جمله سر استخوان ران، ستون مهره‌ها و مچ دست نازک و شکننده می‏شوند، به حدی که به راحتی و حتی به خودی خود یا با حرکات ساده‌ای مانند سرفه و عطسه می‏شکنند.

 

 چه افرادی بیشتر دچار پوکی استخوان می شوند؟

زنان مسن و یائسه، افراد کم تحرک، کسانی که در غذای روزانه آنها لبنیات و مواد حاوی کلسیم کم است، افراد سیگاری و کسانی که الکل مصرف می‌کنند بیشتر در معرض پوکی استخوان قرار دارند.

این افراد باید نسبت به وضعیت جسمی خود حساسیت داشته باشند و پیگیر چکاپ‌های استخوانی خود باشند که از جمله این چکاپ ها می‌توان به انجام تست سنجش تراکم استخوان اشاره کرد.

 

چطور از ابتلا به پوکی استخوان جلوگیری کنیم؟

افرادی که در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارند، باید برای تشخیص زودرس، قبل از شروع عوارض مورد ارزیابی قرار گیرند و در صورت مبتلا بودن، اقدامات پیشگیرانه صورت گیرد.

انجام تست سنجش تراکم استخوان، بهترین راه برای جلوگیری از پوکی استخوان در افراد مسن است

رژیم غذایی با کلسیم کافی و دریافت مناسب ویتامین D، انجام مرتب تمرینات ورزشی، ترک استعمال سیگار و عدم مصرف الکل، تغذیه مناسب و تحرک کافی از جمله راهکارها به منظور پیشگیری یا کاهش روند ابتلا به پوکی استخوان هستند.

جایگزین کردن هورمون‌های زنانه در زنان یائسه (استروژن درمانی) می‌تواند مانع پوکی استخوان زودرس شود.

 

چطور جلوی پیشرفت بیماری را بگیریم؟

با اطلاع از وضعیت استخوان‌ها به ویژه در زنان در دوران نزدیک به یائسگی به وسیله مشورت با پزشک، به کاربردن روش تشخیص مناسب و در صورت نیاز تجویز داروهای ویژه می توان از پیشرفت این بیماری و عوارض حاصل از آن پیشگیری کرد.

 

نقش ورزش در استحکام استخوانهای زنان جوان از مصرف کلسیم مهمتر است

گرچه غالبا مصرف کلسیم بعنوان مهمترین عامل سلامت استخوان مطرح می شود اما این مطالعه پیشنهاد می کند که درواقع ورزش شاخص مهمی برای تحکیم استخوان ها در زنان جوان است.بین مصرف کلسیم و متغیرهای مربوط به استخوان رابطه مثبت ناچیزی دیده شد ، در حالیکه بین فعالیت های ورزشی و تراکم استخوان و استحکام آن در جوانان ارتباط قابل ملاحظه ای وجود داشته است.

هدف این تحقیق رسیدن به یک دیدگاه جامع در باره ارتباط مصرف کلسیم ، استفاده از داروهای ضد بارداری خوراکی و ورزش با ماکزیمم رشد تراکم استخوان و قدرت خم شدن استخوان لگن در زنان جوان بود.خم شدن استخوان و قدرت پیچش ، بهتراز تراکم ماده معدنی آن نمایانگر استحکام استخوان هستند.

مطالعات نشان داده اند که اکثر توده استخوانی یک زن بین سنین ۱۳ و ۱۵ سالگی ساخته می شود و سپس بکندی در چهار دهه بعدی زندگیش دچار فرسایش می شود بنابراین ، حفظ توده استخوانی و استحکام آن در نوجوانی شاید بهترین راه حفاظت در برابر پوکی استخوان احتمالی (فرسایش استخوان در زنان یائسه و مسن) باشد. اگر ما بدانیم چطور در جوانی ساختن استخوان و تحکیم آن را به حد اپتیمم برسانیم ، شاید بتوانیم از بیش از ۱٫۳ میلیون شکستگی استخوان در سال که هزینه هنگفتی را در بر می گیرد ، جلوگیری کنیم.

با ارزیابی آماری که در مورد فعالیت ورزشی افراد در دوران نوجوانی انجام دادند مشخص نمودند که ورزش ، ۱۶ تا ۲۲ درصد اختلاف در تراکم معدنی استخوان لگن و قدرت خمیدگی آن با ورزش ارتباط دارد.اطلاعات حاصل از این بر نامه مطالعاتی نشان می دهند که مصرف کلسیم بیش از ۵۰۰ میلی گرم در روز طی دوران نوجوانی به لحاظ کلینیکی تاثیر ارزشمندی درافزایش توده استخوان بدن یا افزایش جرم استخوان در بزرگسالی ندارد.

وی همچنین اضافه کرد مطالعات مشابه جغرافیائی از گروه های قومی نژادی دیگر مورد نیاز است تا اهمیت نتایج بدست آمده در مورد زنان آمریکائی کاملا مورد ارزیابی قرار گیرد.

قش تغذیه وورزش در پیشگیری از پوکی استخوان

نقش تغذیه وورزش در پیشگیری از پوکی استخوان

برای پیشگیری از پوکی استخوان رعایت نکات زیر لازم است :
۱-دریافت میزان کافی کالری به طور متوسط که نسبت به میزان فعالیت و وزن افراد متفاوت است
۲-دریافت کلسیم به مقدار کافی {حداقل ۱۰۰میلی گرم در روز }
۳-دریافت کافی ویتامین d{حدود ۶۰۰۰واحد بین المللی در روز}
۴-استفاده از نور مستقیم خورشید به مدت ۱۵تا ۳۰ دقیقه در روز
۵- مصرف روغن مایع مثل ذرت و زیتون
۶- استفاده از نوشابه های طبیعی به جای نوشابه های گازدار

چه ورزش هائی برای پیشگیری از پوکی استخوان مناسب است :
هر روز ورزش هائی را به منظور تقویت عضلات شکم و پشت انجام دهید .پیاده روی ورزشی مناسب است .حداقل هفته ای یک بار به شنا بروید .در شروع حرکات ورزشی هر حرکت را سه بار تکرار نموده و هر روز یکی را اضافه کنید تا در صورت امکان به بیست بار در روز برسانید .
ورزش های خوابیده و ایستاده با تکرار مناسب شامل استفاده از حرکت دست ها و پاها و چرخش آنها به اطراف در جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان بسیار مناسب هستند

تقویت استخوان ها

یک دستورالعمل مفید برای تقویت استخوان ها

یک دستورالعمل مفید برای تقویت استخوان ها
تقویت استخوان‌ها برای سلامت و بهبود وضعیت کل بدن ضروری است و شما می‌توانید با رژیم غذایی و عادات ورزشی مناسب به تقویت این بافت حیاتی کمک کنید.
متخصصان طب فیزیکی وتوانبخشی تاکید دارند اگر می‌خواهید به این هدف دست یابید به خاطر داشته باشید که به ۶ ماده اصلی شامل فرآورده‌های لبنی، سبزیجات برگ پهن و سبز، ماست، مکمل کلسیم، مکمل منیزیم و ویتامین D‌ نیاز دارید.

سایت اینترنتی هلت ای هو در مقاله جدیدی در این باره آورده است برای افراد بین ۱۰ تا ۲۰ ساله مصرف روزانه ۱۳۰۰ میلی گرم کلسیم در روز ضروری است که با خوردن غذاهای غنی از کلسیم مثل پنیر و سبزیجات برگ پهن قابل دریافت است. همچنین برای این گروه مصرف سه لیوان شیر در روز توصیه می‌شود.

برای گروه سنی ۲۰ تا ۳۵ ساله مصرف روزانه ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم در روز توصیه می‌شود و همچنین انجام ورزش‌هایی مثل دویدن آهسته یا پیاده‌روی برای استحکام استخوان تاکید می‌شود.

در افراد بین ۳۵ تا۵۰ ساله، هنوز هم دریافت ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم در روز ضروری است و همچنین انجام تست تراکم استخوانی توصیه می‌شود. از ۵۰ سالگی به بعد نیز با همین دوز مصرف روزانه کلسیم، دست کم ۳۰ دقیقه ورزش سه نوبت در هفته یا بیشتر توصیه می‌شود و ممکن است پزشک تشخیص دهد که فرد نیاز به مصرف ویتامین D نیز دارد.

در این مقاله تاکید شده است که هر فردی در هر گروه سنی باید برای حفظ سلامت استخوانهای خود اقدام کند اما البته اگر این اقدامات از سنین جوانی آغاز شود، نتیجه خیلی بهتر و شدیدتری در پیشگیری از پوکی استخوان خواهد داشت. همچنین قبل از این که از هر نوع مکمل یا ترکیب گیاهی استفاده کنید با پزشک خود مشورت کنید.

مطالعات نشان داده است که دویدن و پیاده روی از هر فعالیت دیگری برای استحکام استخوانها مفید است.
گردآوری : گروه سلامت سیمرغ

ورزش های مناسب جهت پوکی استخوان

ورزش های  استخوان ساز


پوکی استخوان از جمله بیماریهای شایع در جوامع امروز است و به علل گوناگونی مانند تغذیه نامناسب و نداشتن تحرک بدنی به وجود میآید البته این بیماری درمان پذیر یا بهتر بگوییم کنترل شدنی است. میپرسید چگونه؟ با داروهای مناسب و تغذیهای که حاوی مقدار کافی از ویتامین D و کلسیم باشد. این هفته درباره ورزشهای مناسب برای تقویت استخوانها و متراکمتر کردن آنها برایتان نوشتهایم…متخصصان طب ورزش بر این باورند که از بهترین انواع ورزش برای استحکام استخوانها ورزشهای به اصطلاح تحمل کننده وزن یا بار است اما ورزشهای دیگری هم وجود دارد که به متراکمتر کردن استخوانها کمک میکند. از این ورزشها میتوان به این موارد اشاره کرد: دویدن و پیادهروی تند و دو درجا، ژیمناستیک، انواع ایروبیک مانند استپ، کار با وزنههایی مانند دمبل و دستگاه، ورزشهای گروهی که دویدن و پرتاب توپ جزیی از آنهاست؛ مانند بسکتبال و فوتبال و والیبال و هند بال، ورزشهای راکتی که دویدن درجا هم دارد و پیادهروی که البته از دویدن و جاگینگ اثر کمتری دارد. ورزشهایی که اثر کمتری دارند شامل شنا و ایروبیک در آب، دوچرخهسواری و دیگر ورزشهایی است که وزن، کمتر با محور طولی استخوانها فشار وارد میآورد.

باید به یاد داشته باشید که ورزش را برای اندام تحتانی یعنی پاها و فوقانی یعنی دستها انجام دهید چون بسیاری از افراد تصور میکنند که شکستگی فقط در لگن و ران افراد مبتلا به پوکی استخوان اتفاق میافتد اما شکستگی مچ دست و بازو هم کم نیست. از طرف دیگر خانمها به ویژه به یاد داشته باشند که از ورزشهایی مانند دوی استقامت و ماراتن و ورزشهایی با شدت کم یا متوسط ولی طولانی پرهیز کنند و اصولا شدت و مدت تمریناتشان نباید زیاد باشد چون موجب کاهش هورمون استروژن و در نتیجه افزایش شدت پوکی استخوان میشود. از مزایای ورزش منظم میتوان به پیشگیری از شکستگی و جلوگیری از افتادن اشاره کرد. در حقیقت ورزشهای منظم و مناسب به تعادل در راه رفتن و تراکم استخوان از راههای گوناگون به جلوگیری از شکستگی استخوان کمک میکنند.

انواع تمرین با وزنهانواع زیادی از تمرینات با وزنههای کم وجود دارد که میتوان در منزل یا باشگاه با آنها پرداخت. به یاد داشته باشید که پیش از هر ورزش باید به گرم کردن بدن خود به مدت پنج تا ۱۰ دقیقه بپردازید. همچنین اگر بتوانید روزی یک بار هر کدام از این تمرینات را انجام دهید یا هرکدام از آنها را در روزهای متعدد انجام دهید تا خسته و از ورزش زده نشوید.

سعی کنید هر حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید که به این ۱۰ بار، یک ست یا نوبت میگویند و بهتر است سه ست یا سه نوبت به هر تمرین یا حرکت بپردازید البته این توصیه خیلی خشک و غیرقابل تغییر نیست بلکه به میزان آمادگی جسمانی هر فرد بستگی دارد. حتما در هنگام هر حرکت ورزشی، نکات ایمنی در محافظت از خود را در نظر داشته باشید. برای مثال به وضعیت تعقر و تحدب ستون مهرهای و باز شدن و خم شدن بیش از حد مفاصلتان توجه و از آسیب به عضلات و استخوانها پیشگیری کنید.

۱) پرس سینه با دمبل ۱

این حرکت برای استحکام عضلات سینه و با فشار بر استخوانهای بازو و ساعد، موجب استحکام این استخوانها میشود و برای پوکیاستخوان بسیار مفید است. دمبلهایی که از نظر وزن، مناسب توانایی و قدرت شماست انتخاب کنید. روی نیمکت مخصوص بدنسازی دراز بکشید. دستها را در حالی که دمبلها را گرفتهاید، بهصورت موازی هم به طرف بالا نگه دارید.

۲) پرس سینه با دمبل ۲

در ادامه حرکت شماره ۱، دستها را به صورت موازی پایین آورده بهصورتی که بازو و ساعد شما زاویه قائمه یا ۹۰ درجه تشکیل دهند. این حرکت را با بالا آوردن مجدد دستها، خاتمه دهید. میتوانید سه نوبت و در هر نوبت ۱۰ تکرار از این حرکت را انجام دهید.

۳) حرکت سرشانه نشر از جانب

این حرکت برای تقویت عضلات و استخوانهای سرشانه مفید است. دمبلهای مناسب قدرتتان را در دست بگیرید و بهصورت موازی در دو طرف بدنتان آویزان کنید. سپس از دو طرف آنها را به طرف بالا بیاورید بهطوری که دستان شما با تنهتان زاویه ۹۰ درجه تشکیل دهند. این حرکت را میتوانید در سه نوبت و هر نوبت ۱۰ تا ۱۲ تکرار انجام دهید.

۴) پرس پا با دستگاه

عکس نوجوان را برای شما انتخاب کردهایم تا بدانید که ورزش باید از کودکی در برنامه زندگیمان باشد. از مهمترین مناطقی که به پوکی استخوان دچار میشود، اندام تحتانی و استخوانهای پاست. این حرکت ورزش برای متراکم کردن استخوانهای ساق و ران پا و مفصل لگن و به ویژه گردن استخوان ران بسیار مهم است. فقط کافی است با پای خود به آرامی و با شدت فزاینده به صفحه روبهرو فشار دهید. انواع مختلفی از این دستگاه وجود دارد که نوع موجود در عکس، بیخطرتر از بقیه است. سه بار و هر بار ۱۰ تکرار این حرکت کافی است.

۵) پرس سینه با دستگاه

نوع دیگری از حرکت پرس سینه است اما با دستگاه. فرق این حرکت با پرس سینه با دمبل در این فیزیولوژی ورزش عضلات نهفته است. در حرکت شماره ۱و ۲ در حقیقت عضلات در حالت جمع شدن در مقابل وزنه و نیروی وارد آمده مقاوت میکنند در حالی که در این حرکت، مقاومت، همراه باز شدن عضلات است. برای تقویت جنبههای گوناگون حرکت عضلات و متراکم شدن استخوانها مفید است.

۶) پرس بالاسینه با هالتر

هالتر باعث میشود وزن وزنهها بر قسمتهای مختلف بدن تقسیم شود و فشار یکنواختی به عضلات وارد شود و در واقع عضلات سینه کشیدهتر شوند. هنگام انجام دادن این تمرین، حتما باید حریف تمرینی داشته باشید تا حداقل هم توان و هم قدرت شما باشد و در بلند کردن هالتر به شما کمک کند. همیشه به یاد داشته باشید در هنگام انقباض عضلات و وارد آمدن فشار وزنه باید عمل دم و در هنگام شل شدن عضلات، بازدم انجام دهید.

۷) حرکت جلو بازو با دمبل

در این حرکت با یک تیر میتوان دو نشان را هدف گرفت چون هم موجب افزایش قدرت عضلات بالا تنه میشود و هم با افزایش نیرو و وزن به اندام تحتانی موجب افزایش تراکم استخوان این نواحی میشود. دمبل را در دو دست خود گرفته و کف دست رو به جلو باشد سپس هر کدام از دستها را به نوبت بالا آورده بهصورتی که ساعد روی بازو خم شود و به آرامی پایین ببرید تا همچنان فشار بر عضله وارد آید. میتوانید سه نوبت و در هر نوبت ۱۲ تا ۱۴ تکرار از این حرکت را انجام دهید.

۸) حرکت زیربغل سیمکش

این حرکت ورزشی نیز از جمله تمریناتی است که علاوه بر فشار عضلات موجب فشار بیشتر بر اندام تحتانی میشود و به ویژه برای مبتلایان به پوکی استخوان مفید است چون تراکم استخوانیشان را بیشتر میکند. این دستگاه هم به صورت کششی است (مطابق شکل) و هم مانند دستگاه موجود در حرکت شماره پنج به صورت فشار مستقیم بر وزنهها، دو دستگاه در بازار وجود دارد.

۹) پرس سرشانه با دمبل

در حقیقت معادل حرکت سرشانه با دستگاه است و دستانی که با بدن و ساعد با بازو زاویه ۹۰ درجه تشکیل داده وزنههای مناسب با توان هر فرد را بالا برده و دوباره به جای اول باز میگرداند. عکس روبهرو شروع حرکت را نشان میدهد.

۱۰) حرکت چکشی با دمبل

این حرکت برای تقویت عضلات سه سر بازویی و کتف و زیر بغل و سرشانه بسیار مفید است و در عین حال موجب تراکم استخوانهای تنه و ستون مهرهای میشود.

منبع:

روزنامه سلامت ( www.salamat.ir

ورزش در پیشگیری از پوکی استخوان

 ورزش در پیشگیری از پوکی استخوان

 

 

 

این بخش بطور عمده برای خانم‏های ۳۵ سال به بالا و بخصوص برای آنها که بی‏تحرک و یا کم‏تحرک می‏باشند بسیار مناسب است که شامل

ورزش‏های آئروبیک و غیرآئروبیک می‏باشد.
ورزش‏های آئروبیک ورزش‏هایی هستد که روی قلب و ریه اثر می‏گذارند و سبب استقامت بدن می‏شوند. ورزش‏های

غیرآئروبیک با تحمل وزن و ایجاد مقاومت باعث افزایش قدرت عضلات می‏شوند و بعضی از ورزش‏ها هم سبب بهبود انعطاف‏پذیری و تعادل

می‏شوند که مهمترین ورزش‏ها، ورزش‏هایی هستند که وضعیت استخوان را بهبود می‏بخشند.
پنج گروه ورزش در نظر گرفته شده است:
۱٫ ورزش‏های گرم کننده
۲٫ ورزش‏های کششی
۳٫ ورزش‏های افزایش دهنده توده استخوان
۴٫ ورزش‏های شکم و پشت
۵٫ ورزش‏های شل کننده
که احتمالاً لازم است قبل از انجام ورزش‏های افزایش دهنده توده استخوانی از ورزش‏های گرم کننده و کششی استفاده کنید تا احتمال صدمان بافتی

ناشی از ورزش را کم نماید.
ورزش‏های افزایش دهنده باید به ترتیب از حالت ایستاده، به حالت نشسته روی صندلی، بعد نشسته روی زمین، بعد خوابیده انجام شود. این

عمل از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا با تغییر حالت تدریجی، از حالت افت فشار خون جلوگیری می‏شود. در پایان هر ورزش افزایش

دهنده توده استخوان باید یک ورزش شل کننده انجام دهید، این کار کمک می‏کند تا قلب شما به آرامی به وضعیت طبیعی برگردد و برای انجام

کارهای روزمره با نشاط باشید.
توصیه‏های لازم به هنگام ورزش
برای اینکه ورزش‏ها مؤثر باشند و بتوانید با سلامت و راحتی آن را انجام دهید باید آنها را به آرامی و ملامیمت شروع کنید و

اگر تعداد تنفس‏هایتان خیلی زیاد شد و یا دچار آسیبی شده‏اید فوراً ورزش را متوقف کنید و در سطحی که مناسب با توانمندی شما است ورزش

کنید.
همیشه در شروع ورزش از ورزش‏های گرم کننده استفاده کنید. بعد از ورزش‏های گرم کننده، ورزش‏های کششی را انجام

دهید. برای انجام ورزش بتدریج از حالت ایستاده، به نشسته روی صندلی و بعد نشسته روی زمین وخوابیده درآیید. در ابتدا ورزش‏هایی که

برای شما انجامش آسانتر است انتخاب کنید.
اگر در شروع ورزش نمی‏توانید تعداد توصیه شده برای هر حرکت را تکرار کنید، نگران نشوید.
همه نوع ورزش‏های افزایش دهنده توده استخوان (لگن، ستون فقرات، ساعد) را انجام دهید. در طول ورزش تنفس

(دم و بازدم) را بطور طبیعی و ملایم انجام دهید. برای انجام حرکات سخت، نفس خود را حبس نکنید زیرا ماهیچه‏ها نیاز به اکسیژن

دارند، اگر در زمان اوج تلاش خود هستید چند لحظه‏ای صحبت کنید، این کمک می‏کند تا تنفس حبس شده خود را خارج کنید.
همیشه بعد از انجام ورزش‏های افزایش دهنده توده استخوان، ورزش‏های پشت و شکم را نیز انجام دهید. در پایان ورزش‏ها

چند دقیقه استراحت کرده و عضلات را شل کنید.
چه مدت و چگونه باید ورزش کرد؟
جدول زمانی زیر یک راهنمایی است تا به کمک آن بتوانید در سطحی مناسب با توانمندی خود ورزش کنید:
مبتدی متوسط پیشرفته
گرم کننده  ۱ دقیقه  ۳ دقیقه  ۴ دقیقه
کششی  ۱ دقیقه  ۳ دقیقه  ۴ دقیقه
افزایش دهنده توده استخوانی  ۵ دقیقه  ۱۰ دقیقه  ۱۵ دقیقه
پشت و شکم  ۲ دقیقه  ۳ دقیقه  ۵ دقیقه
شل کننده  ۱ دقیقه  ۱ دقیقه  ۲ دقیقه
جمع  ۱۰ دقیقه  ۲۰ دقیقه  ۳۰ دقیقه

برای اینکه ورزش‏های افزایش دهنده توده استخوان مؤثر باشد باید حداقل هفته‏ای سه بار انجام شود.
بهترین روش برای آنکه بدانید ورزش‏ها به سلامتی شما خدشه‏ای وارد نمی‏کنند آن است که فشارخون خود را کنترل کنید و یک

نوار الکتروکاردیوگرام در حالت استراحت و یک نوار هم در زمان انجام ورزش از شما گرفته شود و آزمایش خون نیز انجام دهید.
اگر سن شما بالاتر از ۴۰ سال است یا فردی بی‏تحرک یا کم تحرکی هستید لازم است در شروع برنامه ورزش حتماً با پزشک مشورت کنید.
ورزش سبب افزایش ضربان قلب می‏شود قبل از شروع ورزش لازم است که تعداد نبض خود را در دقیقه شمارش کنید. این کار آسانی است

که با فشردن ۳ انگشت درمحل نزدیک مچ دست قابل انجام است برای یک فرد متوسط در حالت استراحت تعداد ۸۰-۷۰ ضربان در دقیقه طبیعی

محسوب می‏شود.
حداکثر ضربان قلب در طی ورزش با فرمول: سن فرد- ۱۹۰ بدست می‏آید. پس اگر شما فردی ۵۰ ساله باشید و نوار قلب شما طبیعی

باشد. حداکثر ضربان قلب شما در طی ورزش طبق این فرمول
۱۴۰=۵۰-۱۹۰ می‏شود. اگر نوار قلب شما طبیعی نیست باید در مورد حداکثر ضربان قلب در طی ورزش با پزشک مشورت کنید.
سرد کردن یا شل کردن بدن
سرد کردن بدن بعد از انجام ورزش همانند گرم کردن قبل از انجام ورزش اهمیت دارد چرا که به ماهیچه‏ها استراحت داده و

ضربان قلب را کم می‏کند و باعث برگرداندن آن به ریتم طبیعی‏اش می‏شود.
سرد کردن بدن باید لذت بخش بوده و شما با انجام آن احساس خوشایندی پیدا کنید.
با توجه به محرک‏ها و استرس‏هایی که در دنیا وجود دارد که می‏تواند شخص را از کارهایش باز دارد لازم است هر فردی نه

فقط در زمان ورزش بلکه در هر وضعیتی برای آرام نگه داشتن خود از ورزش‏های سرد کننده استفاده نماید. در واقع حرکات سرد کننده، یک

عمل ضد استرسی که بر روی زمین و با صرف کردن ۱ الی ۲ دقیقه وقت قابل انجام است.
الف) روی زمین دراز بکشید و پاها را اندکی از هم فاصله داده و بازوها را در کنار بدن و کف دست را به سمت بالا قرار دهید، چانه‏تان را به

سمت قفسه سینه برده و گردن را اندکی روی بالش یا کف زمین فشار دهید، پاها را به سمت داخل و خارج بچرخانید. اگر انشگتان پای شما

سفت و سخت است، آنها را نیز شل کنید و این احساس را در تمام پایتان منتشر کنید.
بازوها را به داخل و خارج بدن بچرخانید (بطور متقاطع) و احساس شل بودن را در کل بازو و دست منتشر کنید.
یک مقداری پشت لگن را چرخانده و فکر کنید که ستون فقرات به حالت شناور درآمده یا روی شن قرار دارد.
ب) چشم‏هایتان را ببندید و سرتان را به آرامی به طرفین بچرخانید. ابتدا چانه را محم بفشارید و بعد بگذارید فک شما حالت شلی به خود

گرفته و آرواره و گونه شما کشیده می‏شود.گ
تنفس سبک و آرام دهید و فکر کنید که بدنتان شل شده است اگر هنوز به حالت شلی Relax)) در نیامده‏اید و عضلات انقباض دارند، فکر

کنید که روی سطح یک رودخانه دراز کشیده‏اید و بدنتان در حالت راحت و آرامی قرار گرفته است.
در این وضعیت حداقل یک دقیقه بمانید.

 

پوکی استخوان چیست؟

* حالتی است که در آن استخوان شکننده می شود و با کوچکترین ضربه ای می شکند.
شکستگی ها عمدتآ در نواحی استخوان ران ، مچ دست و مهره ها می باشد. البته گاهی اوقات وزن خود افراد نیز می تواند سبب شکنندگی خودبخودی شود.

افراد مستعد ابتلا به پوکی استخوان

* افراد مسن
* خانم ها در طول ۱۰ سال اول پس از یائسگی
* کسانیکه از داروهای زیر به مدت طولانی استفاده می کنند:

۱٫ کورتیزون
۲٫ داروهای ضد انعقاد خون ( مانند هپارین)
۳٫ داروهای ضد تشنج ( مانند فنی توئین، باربیتورات ها)
۴٫ بعضی از داروهای ادرار آور ( مانند: فورزماید)

* افرادی که از برخی اختلالات هورمونی مشخص ، مثل پرکاری و کم کاری تیروئید ، بیماری کوشینگ و دیابت رنج می برند.
* افرادی که مجبورند برای مدت طولانی از جای خود حرکت نکنند.

آیا مبتلا به پوکی استخوان هستیم؟

* غالبآ پوکی استخوان به طور تصادفی و در پی عکسبرداری با اشعه X مشخص می شود.
* در بسیاری از موارد ، تنها علامت پوکی استخوان می تواند درد پشت ، پس از ایستادن طولانی مدت باشد که با استراحت در بستر به سرعت برطرف می شود.
* گاهی از اوقات ، هیچ نشانه ای از پوکی استخوان وجود ندارد تا اینکه شکستگی رخ می دهد.

پوکی استخوان را چگونه می سنجند؟

تنها آزمایشی که می تواند برای سنجش استحکام استخوان به کارود ، تراکم سنجی ( دانسیتومتری) است. این آزمایش می تواند بر روی مچ دست یا ستون مهره ها انجام گیرد که ارزش تشخیصی هر دو ، یکسان است.
آزمایش سنجش تراکم استخوان بدون درد است و فقط چند دقیقه وقت می گیرد. در طی آن مقادیر کمی از اشعه را از استخوان متراکمتر ، پرتوکمتری را از خود عبور می دهند. استخوان متراکمتر، پرتوکمتری را از خود عبور می دهد. این سنجش پزشک را قادر می سازد تا میزان استخوانی را که گرفتار پوکی است ارزیابی کند و در نتیجه استحکام استخوان را بسنجد.

برای پیشگیری از پوکی استخوان چه باید کرد؟

* پزشکان به خانم ها توصیه می کنند در سنین قبل از یائسگی بطور مرتب سالانه حداقل ۱ تا ۲ بار آزمایش تراکم استخوان را انجام دهند.
* ویتامین 
D برای سلامت استخوان ها لازم است. اوقاتی را بیرون از خانه بگذرانید تا آفتاب بتواند پوست شما را برای ساختن ویتامین D  تحریک کند.

* یک رژیم غذایی سر شار از کلسیم بسیار مفید است. کلسم یکی از اجزای سازنده استخوان است و غذای روزانه شما باید حداقل حاوی ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی گرم کلسیم باشد.
* از عواملی چون کشیدن سیگار و نوشیدن زیاد قهوه و زندگی بی تحرک که احتمال بروز پوکی استخوان را زیاد می کند پرهیز کنید.
* ورزش به استحکام استخوان کمک میکند . در حد اعتدال ورزش هایی چون پیاده روی ، دوچرخه سواری] شنا و نرمش را برای خود ترتیب دهید.

چگونه از شکستگی های ناشی از پوکی استخوان جلوگیری کنیم؟

* با پزشک خود برای ارزیابی دقیق خطر ایجاد شکستگی ناشی از پوکی استخوان مشورت کنید. پزشکتان درمان مناسب را به شما خواهد گفت.
* از زندگی بی تحرک دوری کنید .
* در روز یک تا دو ساعت راه بروید . این زمان را می توان به چند بخش ۱۰ تا ۱۵ دقیقه ای تقسیم کرد.
* از کفش های نرم ، مسطح و با تخت لاستیکی استفاده کنید. ( مانند کفش های ورزشی)
* برای پیشگیری از زمین خوردن ، تا حد امکان در مسیرهای ناهموار و غیر مسطح راه نروید.

* درحمام از پادری های لاستیکی که مانع سرخوردن می شود استفاده کنید. دستگیره هایی در اطراف وان نصب کنید تا بتوانید محکم آنها را گرفته ، تعادل خود را حفظ کنید.
* از پادری های نامطمئن استفاده نکنید.
* در خانه از صندل های دوبندی استفاده نکنید و کفش راحتی پشت بسته بپوشید.
* به هنگام حرکت بروی سطوح لیز و لغزنده کاملآ احتیاط کنید.

* از خم کردن بدنتان به سوی جلو خودداری کنید ( این حرکت ، فوق العاده خطرناک است زیرا می تواند باعث شکستگی در مهره های پائینتر از ناحیه پشت شود).
* هر روز ورزش هایی را به منظور تقویت عضلات شکم و پشت انجام دهید . ( نمونه این ورزش ها را در انتهای کتابچه ببینید.)

* از کرست های محکم استفاده کنید و تنها در صورت نیاز مبرم آنها را در آورید.
( به جای آن می توان از کمربندهای کشی نیز استفاده کرد.)

توصیه هایی درباره رژیم غذایی جهت کاهش پوکی استخوان

* مقدار روزانه کلسیمی که مصرف آن توصیه می شود:

– زنان بالای ۴۰ سال: ۱۵۰۰ میلی گرم در روز
– زنان و مردان بالای ۶۰ سال : ۱۲۰۰ میلی گرم در روز

* تذکر: افراد چاق بهتر است از غذاهای کم کالری وپرکلسیم استفاده کنند.

 

کلسیم ( میلی گرم در ۱۰۰ گرم)

کیلو کالری ( در هر ۱۰۰ گرم)

لبنیات

۱۱۴۵

۴۰۳

پنیر قرمز

۴۳۰ ۳۱۰ پنیر لیقوان
۱۱۹ ۶۲

شیر (پرچربی)

۱۲۰ ۵۰

شیر ( نیمه خامه گرفته)

۱۲۰ ۳۷

شیر(خامه گرفته)

۷۵۸ کره
۱۲۰ ۴۵ ماست

 

کلسیم ( میلی گرم در ۱۰۰ گرم)

کیلو کالری ( در هر ۱۰۰ گرم)

میوه

۴۹ ۳۴ پرتقال
۱۶ ۲۸ زردآلو
۵ ۴۰ سیب
۱۷ ۲۵

گریب فروت

۶ ۴۰ گلابی
۷ ۶۵ موز
۳۲ ۷۲ نارنگی
۴ ۲۴ هلو

کلسیم ( میلی گرم در ۱۰۰ گرم)

کیلو کالری ( در هر ۱۰۰ گرم)

سبزیجات
۸۶ ۲۳ آرتیشو
۷۸ ۳۱ اسفناج
۶۴ ۶۰۰ بادام زمینی
۱۴ ۱۶ بادنجان
۱۰ ۷۲ سیب زمینی
۴۵ ۱۸ کاهو
۱۰ ۱۹ گوجه فرنگی
۴۴ ۱۰۰ لوبیا
۴۷ ۷۷ نخود فرنگی
۴۴ ۳۵ هویج

 

 

کلسیم ( میلی گرم در ۱۰۰ گرم)

کیلو کالری ( در هر ۱۰۰ گرم)

ماهی ها

۲۰

۸۰

اردک ماهی

۳۸ ۱۵۸

تن

۱۲ ۸۶

حلوا

۲۰ ۸۲

خاردار

۳۸ ۱۶۸

خال مخالی

۳۳ ۱۲۹

ساردین

۳۸ ۸۱

سپرماهی

۱۴ ۸۶

قزل آلا

۳۴ ۱۳۹

کپور

 

کلسیم ( میلی گرم در ۱۰۰ گرم)

کیلو کالری ( در هر ۱۰۰ گرم)

گوشت

۹ ۱۰۰ بره
۲۳ ۱۵۰ بوقلمون
۱۵ ۱۹۴ جوجه
۲۰ ۳۳۵ سوسیس
۹۰ ۱۱۸ قلوه
۱۰ ۳۰۰ گاو
۱۴ ۹۰ گوساله
۹ ۲۲۶ گوسفند

 

 

کلسیم ( میلی گرم در ۱۰۰ گرم)

کیلو کالری ( در هر ۱۰۰ گرم)

سایر اغذیه

۶ ۳۵۳ آرد ذرت
۶ ۳۵۴ برنج
۲۲ ۴۱۳ بیسکویت
۱۴۷ ۳۵۵

تخم مرغ ( زرده)

۵۰ ۱۵۶

تخم مرغ ( کامل)

۵۰ ۴۵۲ کاکائو
۲۰ ۷۶۰ مارگارین
۱۷ ۳۵۰ ماکارونی
۱۸ ۲۳۷ مربا
۱۵ ۲۵۰ نان

 

ورزش هایی که برای کاهش خطر بروز پوکی استخوان

۱) روی دو پنجه پا بایستید .
۲) بدنتان را صاف نگه دارید.
۳) یک دست را تا حد امکان بالا برده ، سپس دست دوم را بالا ببرید.
این حرکت را ۲۰ مرتبه تکرار کنید.

۱) به پشت دراز بکشید.
۲) نفس عمیق بکشید و دستتان را به تناوب در کنار سرتان بالا برده بکشید.
۳) سعی کنید همه بدنتان را تا حد امکان بکشید و برای مدت ۵ تا ۱۰ ثانیه در این حالت باقی بمانید.

این حرکت را ۲۰ مرتبه تکرار کنید.

۱) به جلو دراز بکشید .
۲) دو عدد بالش کوچک زیر شکمتان قرار دهید.
۳) دست چپ و پای راست را همزمان بالا ببرید ، سپس دست راست و پای چپ تان را بالا ببرید.

این حرکت را ۲۰ مرتبه تکرار کنید.

۱) به پشت دراز بکشید.
۲) دستتان را روی شکمتان قرار دهید.
۳) نفس عمیق بکشید.
۴) هر دو پا را همزمان بالا برده ، زانوهایتان را بصورت کشیده نگه دارید.
۵) پاهایتان را برای ۳ تا ۵ ثانیه در این حالت نگه دارید.

 این حرکت را ۲۰ مرتبه تکرار کنید.

تغذیه در پیش گیری از پوکی استخوان

نقش تغذیه در پیش گیری از پوکی استخوانپوکی استخوان یا استئوپوروز حالتی است که در آن استخوان شکننده شده و احتمال شکستگی با ضربات کوچک افزایش می یابد . پوکی استخوان از گرفتاری های شایع ، در جوامع بشری است ، که بعد از سن ۳۵ سالگی روند آن در انسان آغاز می شود. حدود نیمی از زنان مسن تر از ۴۵ سال و ۹۰درصد زنان مسن تر از ۷۵ سال به بیماری پوکی استخوان مبتلا می شوند. مردان مسن نیز به پوکی استخوان دچار می شوند که البته میزان ابتلای آنان کم تر از زنان است. به طور تقریبی از هر ۳ زن یک نفر و ازهر دوازده مرد یکی به پوکی استخوان دچارمی شوند . این امر در سال ، منجربه ده ها هزار شکستگی ناتوان کننده ، در مبتلایان می شود که متاسفانه تعداد اندکی از مبتلایان به پوکی استخوان مورد بررسی و ارزیابی قرار می گیرند . این شکستگی ها به طور عمده دراین نواحی رخ می دهد : گردن ، استخوان ران ، مهره های ستون فقرات و استخوان های مچ دست ، حتی گاهی شکستگی های خود به خود مهره ها ، گردن و استخوان ران هم دیده می شود. می توان بافت استخوانی را به زبان ساده به صورت زیر تقسیم کرد: استخوان انسان همانند یک ساختمان است که دارای اسکلت بندی ، دیوار چینی و ملات بین آجرهاست. اسکلت این استخوان ها از رشته های قوی و محکمی به نام رشته های کلاژن تشکیل شده که مابین رشته ها را املاح کلسیم پرمی کند. همچنین از آنجا که استخوان ، بافتی زنده است ، محتوی مقدار زیادی سلول های جوان و بالغ استخوانی است که وظیفه ساختن بافت استخوان ها را به عهده دارند. پوکی استخوان عارضه ای است که با بالا رفتن سن به وجود می آید ، در نتیجه از استحکام بافت و املاح استخوانی کم شده و از مقاومت آن کاسته می شود. استخوان انسان در دوران کودکی از خاصیت ارتجاعی برخوردار است و تحمل فشار زیاد را دارد و به تدریج سفت و محکم می شود ، این مسئله در سن ۲۰ سالگی به اوج خود می رسد ، بین سن ۲۰ تا ۳۵ سالگی استحکام استخوان ها به همان قوت باقی می ماند. به همین دلیل ضربات شدید ، مثل تصادفات می تواند منجر به شکستگی استخوان شود. اما از این سن به بعد ، به تدریج و با سرعتی کم ، از تراکم استخوان ها کم شده و با بالارفتن سن ، پوک می شوند. در زنان، بعد از سن یائسگی به علت توقف ترشح هورمون های زنانه و نقش مهم این هورمون ها در استحکام استخوان ها ، شیوع پوکی استخوان زیادتر می شود. چه کسانی در معرض پوکی استخوان قرار دارند؟ به طور تقریبی و با احتمال زیاد همه ما در معرض پدیده ناخوشایند پوکی استخوان قرار داریم. ·افراد مسن در معرض ابتلای بیشتری قرار دارند. ·عارضه پوکی استخوان در نزد خانم ها بعد از سن یائسگی بسیار شایع و زنان ، بیش از مردان به پوکی استخوان مبتلا می شوند ، به ویژه اگر یائسگی زودرس در خانم ها ایجاد شده باشد. ·تحرک بدنی و ورزش ، باعث استحکام استخوان ها در هر سنی می شود. عدم تحرک و استراحت زیاد باعث تحلیل و پوکی سریع استخوان ها می شود و شکستگی استخوانی را بیشتر می کند. ·گاه پوکی استخوان در برخی ازخانواده ها بیشتر دیده می شود. همچنین در بعضی از نژادها مثل بعضی از نژادهای آسیایی این پوکی بیشتر است. ·تغذیه ، نقش مهمی در پوکی استخوان به عهده دارد. افرادی که کلسیم کافی در رژیم غذایی آنها وجود ندارد و یا ویتامینDکافی دریافت نمی کنند، در معرض ابتلا بیشتری هستند. · همچنین نتایج حاصل از مصرف سیگار و قهوه زیاد هم ، در پوکی استخوان ثبت شده است. کسانی که خود سیگار می کشند، یاهمنشین سیگاری هاهستند، در معرض پوکی استخوان زودرس قراردارند و زنانی که سیگارمی کشند، دچار پوکی استخوان شدیدتری هستند. · استفاده طولانی از کورتن ها و یا داروهای ادرارآور، می تواند باعث پوکی استخوان شود. البته قابل ذکر است که مصرف یک یا چند آمپول کورتن در سال چنین اختلالی را ایجاد نمی کند. · افرادی که از بعضی اختلالات هورمونی مشخص رنج می برند ، مثل پرکاری تیروئید وپارا تیروئید، کم کاری غددجنسی و بیماری کوشینگ در معرض ابتلای بالاتری به پوکی استخوان هستند. آیا پوکی استخوان علامتی دارد؟ متاسفانه باید گفت پوکی استخوان قبل از بروز عوارض آن علامتی ندارد.علائم هنگامی ایجاد می شود که شکستگی اتفاق افتاده باشد. درد ناگهانی و شدید درستون فقرات ، می تواند از علائم شکستگی های ستون فقرات باشد. ممکن است شکستگی مهره ، بدون درد اتفاق افتد و به صورت خمیدگی ستون فقرات و کاهش قد بیماردیده شود. اگر چه عکس برداری با اشعه ایکس به تشخیص شکستگی کمک می کند ، ولی برای تشخیص زودرس آن روش مناسبی نیست . پس بهتر است کلیه افرادی که درمعرض خطرپوکی استخوان قرار دارند، قبل از شروع عوارض، مورد ارزیابی قرار گیرند و در صورت مبتلا بودن ، اقدامات پیش گیرانه صورت گیرد. بهترین روش برای تشخیص پوکی استخوان، سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری است. خوشبختانه امروزه برای سنجش تراکم استخوان دستگاه های جدیدی ساخته شده که می تواند با دقت نسبتاً زیادی ، تراکم استخوانی و نسبت آن ، با استخوان سالم و سن مناسب را اندازه گیری کنند. آزمایش سنجش تراکم استخوانی بدون درد است و تنها چند دقیقه طول می کشد، همچنین احتیاج به آمادگی قبلی ندارد و در طی آن دارویی مصرف نمی شود. این سنجش، پزشک را قادرمی سازد تا شدت پوکی استخوان را اندازه گیری کرده ودرنتیجه استحکام استخوان را بسنجد. بنابراین بهترین روش پیشگیری ازپوکی استخوان وعوارض آن، رعایت رژیم غذایی مناسب، فعالیت ورزشی مناسب و دوری ازعوامل کمک کننده در افزایش پوکی استخوان ، مانند استعمال دخانیات (به ویژه تمام موارد ذکر شده تا قبل از سن ۳۵ سالگی) و ارزیابی های لازم برای تعیین میزان تراکم استخوانی است. جلوگیری از پدیده پوکی استخوان می توان با روش های بسیار ساده ای خطر پوکی استخوان را کاهش داد: · با اطلاع از وضعیت استخوان ها به ویژه در خانم ها دردوران نزدیک به یائسگی، به وسیله مشورت با پزشک، به کار بردن روش تشخیص مناسب و در صورت نیاز تجویز دارو های ویژه می توان از پیشرفت بیماری و عوارض حاصل از آن پیش گیری کرد. ·تغذیه مناسب ، از روشهای موثر برای پیش گیری پوکی استخوان است. غذای انسان باید محتوی پروتئین ، املاح کافی و ویتامین های لازم باشد، تا روند پوکی استخوان کندتر شود. بهترین منبع کلسیم و پروتئین، شیر، پنیر، ماست و غذاهای دریایی به ویژه ماهی است. کلسیم یکی از اجزای سازنده استخوان است وغذای روزانه هر فرد بالغ ، باید حداقل حاوی ۱۰۰۰ تا۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم باشد. البته این مقدار در زنان باردار ، شیرده، یائسه ، افراد مسن و بچه ها بیشتر بوده و بین ۱۵۰۰تا۲۰۰۰ میلی گرم است . همان طور که گفته شد، فرآورده های لبنی مانند شیر، ماست، کشک، قره قوروت، پنیر از منابع مهم و بسیار خوب کلسیم اند . سایر منابع حاوی کلسیم عبارتند از: سبزیجات برگ سبز ، کلم پیچ، شلغم، هویج، پرتقال ، انگور، توت فرنگی، خرمالو، زیتون، جعفری، اسفناج، کرفس، کشمش، بادام، پسته، گردو، حبوبات و غذاهای دریایی مانند ماهی به ویژه ماهی تن، کیلکا و ساردین. در زیر به مقادیر تقریبی کلسیم در بعضی از مواد ذکرشده اشاره می شود: نوع ماده غذایی مقدار ماده غذایی مقدار کلسیم به میلی گرم شیر کم چرب یک لیوان ۲۹۰ ماست کم چرب یک لیوان ۴۱۵ پنیر ۳۰ گرم ۱۵۰ کشک ۱۰۰ گرم ۴۳۰ پسته ۱۰۰ گرم ۱۴۰ ماهی کنسرو شده با روغن ۱۰۰ گرم ۳۵۴ ماهی کنسرو شده بدون روغن ۱۰۰ گرم ۴۳۷ اسفناج ۱۰۰ گرم ۹۳ پرتقال یک عدد ۵۶ لوبیای خشک خام ۱۰۰ گرم ۱۴۴ انجیر خشک ۵ عدد ۱۲۶ پوکی استخوان یکی از مهمترین عوارض کاهش مصرف کلسیم است و در صورت همراهی با عواملی مانند:کمبود ویتامینC، کمبود ویتامین D، درمان با استروئیدها (کورتون)، بی حرکتی و… برشدت آن افزوده می شود. پس بیاییم با رعایت نکات زیر حافظ سلامتی استخوان ها وجلو گیری از پوکی استخوان خود ، در سن میانسالی و پیری باشیم. ۱٫ هم اکنون که مقدار نیاز روزانه کلسیم خود را می دانید، سعی کنید به میزان لازم از مواد حاوی کلسیم در روز استفاده کنید، تا دچار کمبود میزان کلسیم نشوید. این ذخیره سازی به ویژه در دهه دوم و سوم بسیار پر اهمیت است. در صورتی که نمی توانید مقدارلازم کلسیم را از فرآورده های غذایی طبیعی تهیه کنید ، برای جلوگیری از این بیماری نا خوشایند، سفارش می شود، به مصرف ترکیبات مکمل غذایی موجود در بازار بپردازید. ۲٫ ویتامین D برای سلامتی استخوان ها وجذب کلسیم لازم وضروری است. بنابراین زمانی را در بیرون از منزل بگذرانید، تا آفتاب بتواند پوست را برای ساختن ویتامین Dتحریک کند. ۳٫ به طور منظم ورزش کنید. استخوان های اطفال با ورزش کردن ، محکم می شوند و رشد طبیعی خواهند داشت. البته افراد بالغ نیز باید تحرک کافی داشته باشند. استراحت و عدم تحرک باعث تحلیل بافت استخوانی می شود. بهترین، مفید ترین و کم خرج ترین ورزش برای انسان های بالغ و به ویژه افراد مسن پیاده روی است. توجه داشته باشید که ورزش های تحمل وزن مثل پیاده روی نقش مهمی در رسوب کلسیم در استخوان ها دارند. ورزش هایی که فشار و تحمل استخوانی ندارند، کمتر از ورزش های تحمل وزن در این مسئله اثر مثبت دارند. ۴٫ ازمصرف مواد افزایش دهنده پوکی استخوان مانند سیگار ، قهوه فراوان و … خودداری کنید. ۵٫ جایگزینی هورمون های زنانه ، در خانم های یائسه زیر نظر پزشک می تواند مانع پوکی استخوان زودرس شود. درمان پوکی استخوان اگر پس از سنجش تراکم استخوان، معلوم شد که مبتلا به پوکی استخوان هستید، با نظر پزشک خود می توانید تحت درمان های زیر قراربگیرید: درمان های متفاوتی هم اکنون برای پوکی استخوان وجود دارد که هر کدام با توجه به شرایط بیمار برای وی انجام می گیرد. از جمله تجویز ترکیبات حاوی کلسیم و ویتامینD، تجویز ترکیبات فلوراید و دارو های کاهنده سرعت پوکی استخوان مانندEtidronale &Alendronale و… که تمام موارد ذکر شده بسیار پر خرج و گران هستند و تنها موارد اول یعنی کلسیم و ویتامینD قابل دسترس تر، کم هزینه تر و برای عموم قابل استفاده تراست. در نهایت در نظر داشته باشید که تغذیه مناسب سرشار از کلسیم و پروتئین، فعالیت و دوری ازعدم تحرک و انجام ورزش های مناسب از زمان کودکی و نوجوانی، بهترین و کم خرج ترین توشه و روش پیشگیری برای جلوگیری از پوکی استخوان است. توصیه طلایی مصرف روزانه نیم لیتر شیر ۵۰ درصد نیاز افراد بالغ به پروتئین و ۱۰۰ درصد نیاز افراد به کلسیم را برآورده می کند.

 

 

 

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی زیر را تکمیل کنید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.