درمان معجزه‌آسای دردهای سیاتیکی

به گفته یک متخصص ارتوپدی، راه رفتن در آب کم عمق در پیشگیری و درمان دردهای سیاتیک بسیار موثر است.دکتر محمد جواد جزایری در گفت‌وگو با ایسنا، در این رابطه اظهار کرد: در این روش فرد ابتدا باید آرام آرام طول استخر را راه رفته و به سمت عقب بازگردد زیرا این کار در کشش عضلات و شل کردن آنها بسیار موثر است و تاثیر شگفت‌انگیزی بر بدن بیمار دارد.وی در خصوص علل دردهای سیاتیکی، گفت: تورم، بیرون زدگی یا پارگی دیسک بین مهره‌ها، مهم‌ترین علت دردهای سیاتیکی است که ممکن است متعاقب یک حرکت سنگین مثل بلند کردن جسم سنگین در حالت ایستاده با خم شدن ناگهانی و چرخش کمر به وجود بیاید.

وی افزود: در بعضی از مواقع ضربه محکم به عصب یکی از دلایلی است که این دردها را به وجود می‌آورد. در این حالت درد از کمر به باسن و ران می‌رود و به پشت زانو، ساق و پشت پا می‌رسد و همه این اعضا را در بر می‌گیرد.

وی ادامه داد: این دردها با بالا رفتن فشار داخل شکم، هنگام سرفه و عطسه افزایش پیدا می‌کند.

این متخصص ارتوپدی درباره حرکات ورزشی و بروز دردهای سیاتیکی، اظهار کرد: انجام حرکات ورزشی سنگین به تشدید این دردها می‌انجامد.

وی تاکید کرد: پوزیشن‌های بد مانند نشستن به مدت طولانی، بلند کردن جسم سنگین به شکل غلط نیز افراد را دچار مشکل می‌کند که فرد باید برای پیشگیری از این دردها هنگام بلند کردن جسم سنگین ابتدازانو زده، به گونه‌ای که زانوی راست در جلو باشد و زانوی چپ در عقب و سپس آن جسم را با دو دست تا ناف بلند کرده و در حالت خمیده حمل کند و چون در این حالت فشار در همه قسمت‌های کمر، ران، زانو و مچ پا پخش می‌شود، این راه، بهترین روش برای بلند کردن اجسام سنگین است.

به گفته وی، نشستن‌های طولانی مدت که بیشتر در مورد کارمندان مشهود است نیز در اصلاح وضعیت نشستن قابل اصلاح است و تا میزان زیادی از فشار بر عصب سیاتیک می‌کاهد.

وی ادامه داد: افراد هنگام نشستن پشت میز نباید خم شوند، بلکه باید کمر خود را راست نگه داشته و به صندلی تکیه بدهند و اگر امکان داشت در پشت صندلی‌شان بالشی قرار داده یا از صندلی‌هایی استفاده کنند که در قسمت کمر آنها یک برآمدگی به سمت جلو دارد. علاوه بر این باید چهارپایه‌ای را زیر زانو قرار داده تا زانو خم شود به گونه‌ای که سر زانو کمی بالاتر از کشاله ران قرار بگیرد.

این ارتوپد افزود: قوس کمر که به علت چاقی و بیرون زدگی شکم به وجود می‌آید یکی دیگر از عوامل اصلی در بروز دردهای سیاتیکی است.

به گفته وی، رانندگی‌های طولانی مدت نیز در این رابطه نقش مهمی دارد که به این منظور فرد باید نزدیک فرمان اتومبیل نشسته و زانوهایش را به گونه‌ای خم کرده باشد که در جهت کلاج و ترمز قرار گیرد.

وی همچنین به افرادی که در طول روز زمان زیادی را سرپا می‌ایستند، توصیه کرد: افرادی که در طول روز زیاد راه می‌روند مانند خانم‌های خانه‌دار، باید زمان ایستادن خود را کوتاه کرده و در وقفه‌های کاری خود هفت تا هشت دقیقه روی زمین خوابیده و پاهایشان را روی مبل یا سطح بلندتر از سطح زمین بگذارند.

دکتر جزایری در رابطه با نحوه درمان دردهای سیاتیکی افزود: درمراحل اولیه درمان برای فرد دو تا سه روز استراحت مطلق تجویز می‌شود اما اگر فرد در حالت حاد قرار گیرد به گونه‌ای که انگشتانش گزگز کند و با کاهش حس همراه باشد باید حتما به پزشک مراجعه کرده و تحت معالجه جدی قرار گیرد.

وی افزود: در حالت استراحت مطلق فرد باید از انجام هر کاری خودداری کرده و در بستر استراحت کند اما این مدت استراحت نباید طولانی شود زیرا عضلات بدن ضعیف شده و باعث درد شدید می‌شود. بنابراین فرد باید پس از ۴۸ ساعت استراحت به تدریج و با ملایمت کارهای روزانه‌اش را از سر بگیرد.

وی تاکید کرد: در مواردی که دیسک بین مهره‌ها پاره شده و به گونه‌ای شدید باشد که بیمار نتواند راه برود، فرد باید تحت نظر پزشک متخصص قرار گرفته و در صورت لزوم جراحی شود.

دردهای سیاتیکی چیست؟

دردهای سیاتیکی چیست؟

یک متخصص ارتوپدی گفت: زمانی می‌گوییم فرد دچار دردهای سیاتیکی شده که مهره‌های کمر یا صفحه‌های بین آنها جابجا شده و با فشار بر ریشه‌های عصب سیاتیک، فرد را دچار دردی مانند برق گرفتگی می‌کند.دکتر خلیل علیزاده در گفت‌وگو با ایسنا، درباره دردهای سیاتیکی گفت: سیاتیک مهم‌ترین و بزرگترین عصب بدن است که از نخاع سرچشمه گرفته و به صورت شاخه شاخه به عضلات دیگر می‌رود و حس آن قسمت از بدن را تامین کرده و باعث حرکت آن می‌شود.وی ادامه داد: این عصب از مهره کمری سرچشمه می‌گیرد و با عبور از باسن به پشت زانو می‌رود که در آنجا دو شاخه شده و تا کف پا ادامه پیدا می‌کند و به نوک انگشتان ختم می‌شود.این متخصص ارتوپدی با اشاره به بروز بی‌حسی و کاهش قدرت عضلات پا هنگام شروع دردهای سیاتیکی افزود: این دردها معمولا از زانو به پایین را درگیر کرده و فرد در قسمت ساق و پشت پا احساس بی‌حسی می‌کند.وی تاکید کرد: مهم‌ترین عامل تشدید دردهای سیاتیکی، برداشتن اجسام سنگین به طور ناگهانی است و در مواردی مثل هول دادن ماشین یا بیرون آوردن آن از چاله و خم شدن ناگهانی برای بلند کردن جسم سنگین به علت فشاری که به عصب سیاتیک وارد می‌شود فرد دچار این دردها می‌شود.علیزاده در ادامه افزود: عوامل دیگری مثل تصادف‌ها که باعث جابجا شدن مهره‌ها می‌شود و وجود غده در کانال نخاعی موارد دیگری هستند که باعث بروز دردهای سیاتیکی می‌شوند.این متخصص ارتوپدی گفت: اگر شخص فقط درد داشته باشد با استراحت مطلق در دو تا سه روز و استفاده از دارو و فیزیوتراپی بهبود پیدا می‌کند اما اگر علاوه بر احساس درد، دچار بی‌حسی و ضعف عضلانی شود و نتواند پایش را بالا و پایین کرده و هنگام راه رفتن بر آنها کنترل کافی داشته باشد، باید جراحی شود.وی تصریح کرد: کسانی که دچار کمر درد می‌شوند معمولا برای همه عمر دچار کمردردهای مقطعی هستند و اگر نکات لازم را رعایت نکنند با احتمال برگشت و عود آن مواجه خواهند شد.به گفته وی، از آنجا که درمان سیاتیک مقطعی نیست، کسی که یک بار سابقه سیاتیک داشته باشد، دیگر نمی‌تواند برای همه عمر کارهای عادی‌اش را انجام دهد.
ب

سیاتیک چیست؟

سیاتیک چیست؟

Sciatica

سیاتیک

سیاتیک واژه‌ای است که به درد قسمت‌ تحتانی کمر با انتشار به باسن، ران و قسمت پایینی پا اطلاق می ‌شود. این درد اغلب با کرختی یا ضعف پاها همراه است….

این درد ممکن است ناگهانی ایجاد شده و از چند روز تا چند هفته ادامه پیدا کند.

سیاتیک به دلایل مختلفی که منجر به فشار یا آسیب به اعصابی که از کانال نخاعی (فضایی که در آن طناب نخاعی عبور می ‌کند) خارج می ‌شوند، ایجاد می شود.

در منطقه ‌ای در بخش تحتانی کمر رشته‌ های عصبی انتهای نخاعی کنار هم قرار گرفته و عصب سیاتیک را تشکیل می ‌دهند. افرادی که مبتلا به سیاتیک هستند معمولا بین ۳۰ تا ۵۰ سال سن دارند. تقریبا ۸۰ تا ۹۰ دردصد از افرادی که سیاتیک دارند بدون هیچ مداخله جراحی بهبود پیدا می‌ کنند.

دلایل بیماری

* اکثر سیاتیک ‌ها زمانی رخ می ‌دهند که مرکز ژله مانند دیسک بین مهره‌‌ای به داخل یا بخش میانیدیسک برآمدگی پیدا می‌ کنند. این حالت که نام فتق خوانده می ‌شود، سبب ایجاد فشار به اعصاب قسمت انتهایی کمر یعنی جایی می‌ شود که شاخه ‌ای از طناب نخاعی در آن وجود دارد و یا سبب وارد آمدن فشار به خود اعصاب سیاتیک می ‌شود.

سایر دلایل سیاتیک عبارت‌ هستند از:

* آرتریت تخریب ‌کننده به دنبال ساییدگی یا آسیب استخوان‌ های مهره‌ ای. این موضوع می ‌تواند سبب تنگی نخاع (تنگی کانال نخاعی) شده، که ممکن است اعصابی را که در کانال نخاعی هستند تحت فشار قرار دهد.

* مشکلات عروقی به دنبال ناهنجاری‌ های عروق خونی در داخل و اطراف کانال نخاعی.

* به ندرت، وجود تومور در داخل کانال نخاعی، یا تومور مننژ(پرده اطراف طناب نخاعی)، یا در فضای بین مهره‌ها و طناب نخاعی. رشد تومور ممکن است سبب فشار به طناب نخاعی و اعصابی شود که از آن خارج می ‌شود.

* سایر دلایل مثل ضربه، عفونت و التهاب هم می ‌تواند بافت‌ های عصبی را تحت تاثیر قرار دهد.

تشخیص سیاتیک

تشخیص

شرح حال کامل به همراه معاینه جسمی برای تعیین موقعیت و منشا اعصاب ملتهب شده ضروری است.

* عکسبرداری با اشعه X ندرتا لازم است چرا که عکسبرداری نمی ‌تواند فتق را مشخص کند. عکسبرداری با اشعه X می‌ تواند بیماری اسپوندیلوزیس، دیسک‌ های تنگ شده یا بیرون زدگی‌ هایی را مشخص کند که ممکن است نشان‌ دهنده تومور نخاعی باشد.

سایر آزمون ‌های تشخیص عبارت هستند از:

* تصویربرداری به روش MRI، که تصاویری ایجاد می ‌کند که می ‌توان دیسک‌ های بین‌ مهره‌ای، رباط‌ ها و عضلات را همانند تومورها مشاهده نمود.

* تصاویر CT اسکن از نخاعی که در آن با استفاده از تزریق ماده حاجب به داخل نخاع، می ‌توان طناب نخاعی و اعصاب را مشاهده نمود.

درمان

تسکین درد توسط داروهای بدون نسخه مثل داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی(مانند بروفن). گاهی یک پزشک ممکن است داروهای استروئیدی را برای رفع درد تجویز یا تزریق کند تا التهابی که همراه با سیاتیک ایجاد شده است کاهش پیدا کند.

* فیزیوتراپی برای تسکین درد و اصلاح مشکلات وضعیتی که سبب تشدید درد می ‌شوند.

* جراحی زمانی انجام می ‌شود که درمان های دارویی و فیزیوتراپی سبب بهبود و یا تسکین علایم نشود و یا در صورتی که مشکلاتی نظیر بی اختیاری ادرار و مدفوع ایجاد شود.

کمر درد

کمر درد

 

 

ستون فقرات بدن انسان تشکیل شده از ۷مهره گردنی -۱۲مهره سینه ای-۵مهره کمری ،ومهره های به هم چسبیده  خاجی و دنبالچه

هر مهره از دو قسمت تشکیل شده است :

۱- جسم مهره                   ۲- قوس مهره

از اتصال جسم و قوس مهره ،سوراخ مهره ای ایجاد می گردد که در طول ستون فقرات مجرای نخاعی را بوجود می آورند.

طناب نخاعی از سوراخ پس سر آغاز شده پس از امتداد در مجرای نخاعی و ایجاد انشعابات مختلف عصبی درفرد بالغ در  قسمت مهره اول و دوم کمری(L1-L2)پایان می یابد .

بین جسم مهره و قوس مهره ،دیسک مهره ای قرار دارد که سبب کاهش فشار به ستون فقرات و اعصاب منشعبه  از آن شده و سبب تسهیل در حرکات بدن نیز می شود.

دیسک خود شامل دو قسمت هسته و بخش محیطی می باشد (آنولوس فیبروزوس و پولپوس کاورنوس)

هنگام راه رفتن ،نشستن و خوابیدن در پوزیشن های مختلف فشار مضاعفی به ستون فقرات وارد می گردد که در بعضی موارد می تواند به میزان حتی چند برابر وزن بدن هر  انسان  بالغ شود. برای مثال در پوزیشن نشسته نادرست ،ستون فقرات گاهی میبا یست تا فشاری معادل ۲۰۰کیلوگرم بر واحد سطح را متحمل  شود .وجود دیسک مهره ای موجب حفاظت از مهره ها و در نتیجه اعصاب منشعب از نخاع می شود.

شایع ترین و مهمترین علل ایجاد کمردرد:

۱- فتق دیسک مهره      Herniated disc

دیسک مهره ای شامل بخش محیطی و هسته دیسک می باشد در ستون فقرات بین مهره ها قرار گرفته است.

 

مایع ژله ای مانند هسته دیسک سبب تسهیل در حرکات و کاهش فشار وارده بر مهره ها می گردد.

دیسک مهره ای در اثر عواملی همچون مشاغل سخت ،تصادفات و ضربه های شدید ناحیه ستون فقرات و پوزشین های نامناسب در زندگی روزمره و حرفه ای و آرتروز میتواند دچار آسیب گردد ودر نتیجه شخص احساس درد در ناحیه کمر پیدا خواهد نمود.

شدت آسیب های وارده به دیسک همانطور که در تصویر زیر نشان داده شده می تواند از خشکی و چروکیدگی دیسک ،کم شدن فاصله مهره ها ،فتق و بیرون زدگی دیسک و مایع ژلاتین هسته ان رخ  دهد.

به هر صورت تشخیص اسیب های ذکر شده توسط معاینه و عکس و MRIاز مهره های کمری قابل تشخیص می باشد.

در موارد حاد علائمی همچون درد شدید ،بی حسی  اندام های تحتانی و حتی عدم کنترل ادرار و مدفوع می تواند ایجاد گردد .

د رکلینیک درد پس از تشخیص قطعی فتق دیسک بین مهره ای اقدامات مداخله ای درمان و کنترل درد (IPM)مانند

a- فشار زدایی دیسک از راه پوست بدون جراحی باز (Discectomy)

 

b- نوکلئولیز با اوزون

c- بلوک مفصل فاستFacet

d- ورتبرو پلاستی از راه پوست در مواقع شکستگی های مختلف مهره ها

e- بلوک های مختلف محیطی و عصبی صورت می گیرد.

لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد هر یک از موارد ذکر شده بالا به بخش IPMدر صفحه اول کلیک فرمایید .

 

۲- آتروپاتی مفاصل فاست Facet Joint

مفاصل فاست تنها مفصل های حقیقی در سطح ستون مهره ها می باشند، این مفاصل دو طرفه می باشند و در بین دو مهره دارای فضاهایی هستند که حد اکثر ۲-۱ میلی لیتر مایع مفصلی دارند . مفصل فاست دررابطه نزدیک با ریشه  اعصاب ستون فقرات بوده که این خود توجیح کننده خطرات متوجه ریشه های عصبی در موارد آرتریت و تغیر شکل مفصل فاست می باشد.

مفاصل فاست در ایجاد تعادل و نرمی حرکات مهره ها و تحمل وزن بدن دخیل می باشند .

در مواردی که درد ناحیه  کمر در اثر اختلال در مفاصل فاست تشخیص داده می شود  متخصصین رشته درد در کلینیک های تخصصی درد نسبت به بلوک  یا بی حس کردن ناحیه اقدام می نمایند .

مواردی همچون :a- کشیدگی در ناحیه مفصل فاست

b- د رمواردی که هیچگونه سر نخ رادیو گرافیک مبنی بر علت کمر درد وجود نداشته باشد.

c- کمر دردی که شواهد پرتونگاری دال بر بیماری دیسک و آرتریت فاست  باشد.

d- سندرم عدم موفقیت جراحی با ز دیسک کمر در این موارد بیمار حتی پس از انجام عمل جراحی هنوز از دردناحیه کمر شکایت دارد .

یکی از علائم اختلاال در مفاصل فاست درد یک طرفه ناحیه کمر و پا هنگام خم شدن به عقب می باشد.

لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره چگونگی اقدامات  مداخله ای به بخش IPM مراجعه فرمایید.

۳– سیاتیک

در قسمت انتهایی کمر از کنار هم  قرار گرفتن رشته های عصبی ،انتهای نخاع عصب سیاتیک تشکیل می شود .

در اصطلاح به درد ناحیه تحتانی کمر با انتشار به باسن و قسمت های پایینی پا سیاتیک اطلاق می شود .

درد سیاتیک گاهی با عضلانی و کرختی پاهمراه است.

سیاتیک در اثر دلایلی که موجب فشار یا آسیب به اعصاب انتهایی نخاع می شوند ایجاد می گردد. دلایلی مانند:

a-فتق یا بیرون زدگی دیسک مهره ای

b-آرتروز

c-مشکلات عروق

d-تومورها

d-ضربه و تصادف

e-عفونت

در درمان دارویی سیاتیک استفاده از مسکن ها و داروهای ضد التهاب را شامل می شود . در کلینیک های درد از اقدامات مداخله ای کنترل درد (IPM)و دستگاه های تشخیصی ،درمانی جهت برداشتن و کاهش فشار بر روی دیسک مهره ،مفاصل فاست عصب سیاتیک بهره برده می شود.

لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر به بخش IPM آیکن کمر درد در صفحه اول مراجعه فرمایید .

۴- آرتروز (Osteoarthritis)

۵-درد های مکانیکی و اختلالات آناتومیک

این نوع کمر درد می تواند در اثر عواملی چون ضربه (Troma) و در نتیجه شکستگی و در رفتگی مهره ایجاد می گردد.

۶-تنگی مجرای نخاعی

۷- انحرافات ستون فقرات (Scolliosis)

۸- کشیدگی عضلانی (Strain )

۹-دردهای التهابی در اثر عواملی چون روماتیسم و بیماری بحجت

۱۰-تومور ها

تومورهای استخوانی و یا بافت نرم (تومورهای عصبی)-تومورهای نقاط همجوار ستون مهره ها مانند پروستات پستان و کلیه

۱۱-تومور های احشایی

کمر درد احشایی می تواند منتج از ارتباطات عصبی اندامهای همجوار ستون فقرات باشد

(بیماری های گوارشی و دستگاه تناسلی)

۱۲-کمردرد در اثر بیماریهای عفونی : سل –تب ما لت –استئومیلیت و عفونتهای قارچی

۸-کمر درد  در اثر بیماریهای عروقی : نارسائیهای شریانی وریدی –انسداد عروقی( آنوریسم آئورت)

۹-کمردرد روانی (پیسکوژنیک )

کمردردی است که عامل فیزیکی وآناتومیکی نداشته ودر اثر بیماریهای روانی همچون افسردگی ثانویه وخیالی برای شخص مبتلا ایجاد میگردد.

علاوه بر عوامل ذکر شده می توانب عللی همچون سن ،استرس ، عادات ناصحیح حرکتی، ورزش  نکردن و در نتیجه ضعف عضلات کمری ،شکمی ،چاقی ،سیگار  و روشهای غلط بر داشتن اجسام سنگین اشاره نمود.

توجه داشته داشتیم که تشخیص هر کدام از انواع کمر درد و علل ایجاد انها توسط پزشک و با توجه  به علائم بالینی و معاینات فیزیکی و روشهای متنوع (MRI،سی تی اسکن ،اسکن استخوان آزمایشات خون و ادرار )امکان پذیر می باشد

درمان

برای درمان و کنترل کمردرد شیوه های مختلفی وجود دارد روش های درمانی که هزاران سال پیش رایج بو ده اند مانند طب سوزنی چینی با قدمت ۵۰۰۰ ساله که هم اکنون در بسیاری از کشورهای پیشرفته و صنعتی مانند امریکا ،زاپن و کشورهای اروپا یی متداول می باشد.

و شیوه های طب مدرن همچون دارو درمانی ،جراحی و طب نوین پزشکی درد

درمانهای داروئی به طور معمول با استفاده از مسکن هایی با اثر اختصاصی بر روی ستون فقرات و داروهای شل کننده عضلانی همراه میبا شد .

درمان جراحی معمولا در آسیب ها و ضربه های شدید ستون فقرات مطرح بوده و بعنوان آخرین راه کار در درمان کمردردمد نظر است.

پزشکی درد جدید ترین راه کارکنترل و درمان درد های مزمن در دنیا می باشد که با استفاده از جدید ترین دستگاههای تشخیصی ،درمانی بدون جراحی باز ،توسط متخصصین پزشکی درد با روشهایی همچون بلوک کردن اعصاب و یا خارج کردن دیسک آسیب دیده بدون شکاف پوستی و

.جراحی و یا تزریق اوزون با استفاده از دستگاههای خاص (CARM) زیر دید غیر مستقیم صورت می گیرد.(لطفاجهت کسب اطلاعات بیشتر بخش IPMیا روشهای اینتر ونشنا ل (مداخله ای کنترل درد  را کلیک فر مایید)

 

توصیه هایی جهت کم کردن کمردرد 

حرکات نرمشی و فیزیوتراپیک(ارگونومی)

توجه داشته باشید وضعیت بدن خود را در هنگام کار برای مدت طولانی ثابت نگه دارید

از کفش های پاشنه بلند استفاده نکنید

 

عضلات شکم خود را منقبض کنید قوس صندلی خود را به صورتی قرار دهید که سبب خم شدن ستون فقرات نگردد

اگر دچار کمر درد شده اید برای مدت طولانی استراحت نکنید زیرا استراحت طولانی سبب کاهش خون رسانی به ستون فقرات،دیسک مهره ای و در نتیجه خشکی و ترک خوردگی بیشتر دیسک میگردد.

استراحت طولانی سبب ایجاد افسردگی و تشدید درد خواهد شد

 

خوراکی های مفید

استفاده سویا –زنجبیل ویتامینE،روغن زیتون و خشکباربه کاهش کمر درد کمک میکند.

 

 

سیاتیک

آمار نشان می‌دهد که حدود ۹۰ درصد بالغین در طول زندگی خود کمردرد را تجربه می‌کنند. بنابراین به احتمال زیاد شما هم دچار چنین وضعیتی شده‌اید. یادتان می‌آید؟ کمی فکر کنید… ۳-۲ روز از شدت کمردرد نمی‌توانستید خم و راست شوید، حتی پایتان را‌هم نمی‌توانستید بلند کنید. پسرخاله‌تان که برای دیدن شما آمده بود، می‌گفت حتما دیسک کمر دارید، اما شوهرخاله‌تان مخالف بود. اول کمی شما را ورانداز کرد و بعد با یک حالت فیلسوف‌مابانه گفت:<قطعا مشکل از سیاتیک است.> شما هم بالاخره بعد از یک هفته خوب شدید و آخرش هم نفهمیدید مشکل شما سیاتیک بوده یا چیز دیگر. اما یک توصیه مهم: اگر یکی از دوستان شما کمردرد گرفت و شما خواستید کلاس بگذارید و بگویید مشکل او سیاتیک است، به این هم فکر کنید که تنها علت ۵ درصد کمردردها، سیاتیک است!‌

سیاتیک، نام یک عصب است
اصطلاح سیاتیک در حقیقت مربوط به دردی است که در طول عصبی به همین نام انتشار‌می‌یابد. این عصب طولانی‌ترین عصب داخل بدن شما است که از لگن تا انتهای پا ادامه دارد و در طول مسیر خود به شاخه‌های متعددی تقسیم می‌شود. هرگونه فشار بر روی این عصب می‌تواند باعث ایجاد درد در تمام طول عصب شود (یعنی مسیری که از کمر شروع می‌شود و از پشت پا پایین می‌آید و تا پاشنه پا می‌رسد.) البته علائم ممکن است از یک درد خفیف تا ناتوانی و از کارافتادگی کامل متغیر باشد و گاهی ممکن است با احساس خارش، سوزش، بی‌حسی و ضعف عضلانی هم همراه باشد.
این درد به‌طور تدریجی شروع شده و با گذشت زمان افزایش می‌یابد و در هنگام نشستن، برخاستن، عطسه و یا سرفه‌کردن بدتر می‌شود. ویژگی آن هم این است که معمولا فقط یکی از اندام‌های تحتانی شما را درگیر می‌کند. در موارد خیلی شدید بیماری، شاید حتی کنترل مثانه و یا روده نیز از دست برود. این وضعیت اخیر، بسیار نادر، اما بسیار خطرناک است.

درد سیاتیک از کجا می‌آید؟.
شایع‌ترین علت بیماری سیاتیک، بیرون‌زدن دیسک بین ‌مهره‌ای و فشار آن بر روی ریشه‌‌های عصبی است که به آن فتق دیسک‌بین‌مهر‌ه‌ای نیز گفته می‌شود. دیسک‌های بین مهره‌ای صفحاتی از جنس غضروف هستند که مهره‌ها را از هم جدا می‌کنند. دیسک‌های سالم، ستون مهره‌ها را انعطاف‌پذیر نگاه‌ داشته و کمک می‌کنند تا مهره‌ها بتوانند به‌راحتی بر روی هم بلغزند.
با افزایش سن، این دیسک‌ها شروع به تحلیل رفتن می‌کنند و خشک و تاحدی شکننده می‌شوند. این مسئله موجب بیرون رانده‌شدن دیسک از محل خود (فتق) و فشار آن بر روی ریشه عصبی و در نتیجه بروز علائم بیماری سیاتیک می‌شود. البته به غیر از فتق دیسک بین‌‌مهره‌ای، عوامل دیگری نیز باعث ایجاد درد سیاتیک می‌شوند. مثلا تنگی ستون مهره‌ها در قسمت کمری و نیز بیماری اسپوندیلولیستزی (که در آن یک مهره به آرامی بر روی مهره دیگر و رو به جلو می‌لغزد) می‌توانند باعث ایجاد علائم بیماری شوند. نشانگان پیریفورمیس هم نام اختلالی است که در اثر اسپاسم عضله‌ای به همین نام ایجاد می‌شود. این عضله در نزدیکی عصب سیاتیک قرار دارد و اسپاسم آن باعث فشار بر عصب و بروز درد سیاتیکی می‌شود. سایر علل ایجادکننده بیماری سیاتیک عبارتند از: تومورهای نخاعی که بر روی ریشه‌های عصبی فشار وارد می‌کنند، سوانحی نظیر تصادفات اتومبیل و یا ضرب دیدن ستون مهره‌ها که موجب آسیب به اعصاب می‌شوند و تومورهای خود عصب سیاتیک که البته بسیار شایع هستند. در برخی موارد هم هیچ‌گاه علتی جهت بیماری سیاتیک یافت نمی‌شود.‌

چه کسانی دچار درد سیاتیک می‌شوند؟
مهم‌ترین عوامل خطر برای بیماری سیاتیک عبارتند از:
سن: تغییرات وابسته به سن درستون مهره‌ها شایع‌ترین علت بیماری سیاتیک هستند. تحلیل رفتن دیسک‌‌های‌بین مهره‌ای کمری از سن ۳۰ سالگی شروع می‌شود ولی تنگی‌های ستون مهره‌ای که یک علت دیگر بیماری سیاتیک هستند اغلب افراد را در سنین بالاتر از ۵۰ سال درگیر می‌کنند.
شغل: افرادی که شغلشان نیاز به چرخش مکرر کمر دارد، آنهایی که بارهای سنگین حمل می‌کنند و کسانی که به‌مدت طولانی رانندگی می‌کنند، بیش از سایر افراد دچار بیماری سیاتیک می‌شوند.‌
فعالیت‌های فیزیکی: افرادی که برای مد‌ت‌های طولانی می‌نشینند و یا یک زندگی راکد و کم‌فعالیت را دنبال می‌کنند نسبت به افراد فعال‌تر، بیشتر مستعد ابتلا به بیماری سیاتیک هستند.
فاکتورهای ژنتیکی: دانشمندان ۲ ژن را شناسایی کرده‌اند که تصور می‌رود وجود آنها باعث استعداد برخی افراد به بروز بیماری سیاتیک می‌شود.
علاوه بر موارد فوق، افراد مبتلا به بیماری دیابت نیز به‌دلیل آسیب و تخریب عصبی که در اثر دیابت در آنها ایجاد می‌شود، بیشتر مستعد ابتلا به بیماری سیاتیک هستند.

زمان مراجعه به پزشک
بیماری خفیف معمولا با کمی صبر و حوصله خودبه‌خود از بین می‌رود. ولی اگر بیماری شما با کارهایی که انجام دادید بهبود نیافت و یا آنکه درد شما بیش از ۶ هفته طول کشید،باید به پزشک مراجعه کنید. در مواردی هم که درد شما از ابتدا بسیار شدید است و یا روزبه‌روز بدتر می‌شود،‌باید به پزشک مراجعه کنید.
در مواردی هم که درد شما به‌دنبال یک آسیب شدید نظیر یک تصادف اتومبیل ایجاد شده و یا اگر علاوه بر درد، دچار مشکلاتی در اجابت مزاج شده‌اید و یا اینکه درد شما شدید و ناگهانی و همراه با بی‌حسی و ضعف عضلات کمر و یا پا است، هیچ‌گونه تاخیری در مراجعه به پزشک جایز نیست.
برای تشخیص بیماری سیاتیک، پزشک از شما در مورد سابقه بیماریتان سوال خواهد کرد و سپس یک معاینه بالینی کامل با توجه ویژه به ستون مهره‌ها و پاهای شما انجام خواهد داد. در طی معاینه به‌طور معمول چندین آزمون پایه‌ای، جهت بررسی قدرت عضلات و رفلکس‌های شما انجام می‌شود. مثلا پزشک از شما می‌خواهد که بر روی انگشتان پا و یا پاشنه‌‌پایتان راه بروید و یا اینکه به‌صورت طاق باز دراز بکشید و به آرامی یک پای خود را به‌صورت مستقیم بالا ببرید. دردی که در اثر بیماری سیاتیک ایجاد می‌شود، معمولا در اثر این فعالیت‌ها بدتر می‌شود. تصویربرداری هم از رایج‌ترین اقداماتی است که برای تشخیص بیماری شما انجام می‌شود.

درمان سیاتیک، راحت و آسان
درد سیاتیک بیشتر وقت‌ها به خوبی به درمان‌های سرپایی جواب می‌دهد. در واقع شما می‌توانید زندگی روزمره‌تان را ادامه دهید و فقط بایستی از انجام فعالیت‌هایی که ممکن است درد شما را بدتر کنند، پرهیز کنید. اگر چه استراحت به مدت یک تا چند روز سبب بهبودی نسبی بیماری می‌شود، ولی توجه داشته باشید که استراحت در بستر به مدت طولانی و عدم فعالیت علائم شما را بدتر خواهند کرد. قبل از اینکه به یکسری توصیه‌ها برای بهبود درد شما اشاره کنیم، تاکید می‌کنیم که چنانچه درد شما با گذشت زمان بهتر نشد، حتما به پزشک مراجعه کنید زیرا درصورت عدم درمان، ممکن است دچار عوارضی مثل آسیب دائمی عصب، از دست رفتن حس و حرکت در اندام مبتلا و یا حتی از بین رفتن عملکرد روده و یا مثانه شوید.
اقدامات معمول جهت درمان بیماری سیاتیک در منزل عبارتند از:
)۱ استفاده از کیسه یخ‌: مقداری یخ در یک حوله تمیز قرار دهید و آن را به مدت حداقل ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بر روی ناحیه دردناک قرار دهید. این عمل را روزی ۴ مرتبه تکرار کنید. کیسه یخ باعث کاهش التهاب در محل می‌شود.
)۲ استفاده ازکیسه‌ ‌آب گرم: پس از ۴۸ ساعت از شروع درد، بهتر است در نواحی آسیب‌دیده، از گرما استفاده کنید. چنانچه درد شما ادامه داشت، سعی کنید به‌طور تناوب کیسه‌های گرم و سرد را بر روی ناحیه مبتلا قرار دهید.
)۳ انجام حرکات کششی: ورزش‌های کششی غیرفعال به شما کمک می‌کنند تا زودتر خوب شوید‌. از انجام حرکات پرتابی و یا پیچشی جدا پرهیز کنید.
)۴ داروهای ضددرد: آسپرین، استامینوفن و بروفن معمول‌ترین داروهای ضددردی هستند که مورد استفاده قرار می‌گیرند،‌ولی استفاده بیش از مقادیر توصیه شده، نه تنها نفعی برای شما ندارد، بلکه بسیار زیان‌آور است، زیرا این داروها در صورت استفاده بیش از حد دارای عوارض جانبی نظیر تهوع، خونریزی از معده و یا زخم‌های دستگاه‌ گوارشی هستند. برای جلوگیری از چنین حالتی، استفاده از پمادهای پیروکسیکام و دیکلوفناک هم مناسب است.
علاوه بر این داروها در برخی از موارد ممکن است پزشک با توجه به علائم بیماری از داروهای دیگری نظیر شل‌کننده‌های‌ عضلانی، داروهای ضدافسردگی و…‌‌ استفاده کند، ولی استفاده از این‌گونه داروها فقط با دستور پزشک امکان‌پذیر است.
)۵ فیزیوتراپی: اگر دیسک‌ شما از جای خود بیرون زده است، فیزیوتراپی نقشی اساسی در بهبودی شما دارد.
هدف از انجام ورزش‌هایی که به‌طور معمول در فیزیوتراپی انجام می‌شوند، کمک به قرار گرفتن بدن و اندام شما در وضعیت صحیح، تقویت عضلاتی که از کمر شما حمایت می‌کنند و نیز کمک به تقویت انعطاف‌پذیری بدن شما است.
)۶ انجام ورزش‌های معمولی: ورزش موجب آزاد کردن اندورفین‌ها (مورفین درونی بدن) می‌شود. اندورفین‌ها واسطه‌های شیمیایی هستند که از رسیدن پیام‌های درد به مغز جلوگیری می‌کنند. ورزش با تحریک آزاد شدن اندروفین‌ها در مقابله با ناراحتی‌های مزمن کمک بسیاری می‌کند.
در مورد درد سیاتیک، ترکیب ورزش‌های هوارسان با ورزش‌هایی که انعطاف‌پذیری شما را بهبود می‌بخشند، می‌تواند در جلوگیری از تغییرات وابسته به سن در کمر شما موِثر باشد.
چنانچه مجموعه درمان‌های فوق در طی چندین ماه نتوانند درد شما را کاهش دهند، ممکن است انجام درمان‌های دیگرنظیر تزریق کورتن به پرده‌های نخاعی و یا انجام عمل جراحی ضرورت پیدا کند.

پیشگیری
اگرچه تنها در ۵ درصد موارد علت کمردرد، سیاتیک است، اما اگر دچار آن شوید، واقعا آزارتان می‌دهد. انجام اعمال زیر می‌تواند نقش کلیدی در مراقبت از کمر شما داشته باشد:
)۱ ورزش کردن به طور منظم: مهم‌ترین کاری که بر سلامت کمرتان و البته سلامت کلی بدنتان می‌توانید انجام دهید، ورزش کردن است. در طی ورزش، بهتر است تمرکز شما بیشتر بر روی عضلات شکم و کمرتان باشد، زیرا این عضلات جهت راست ایستادن و قرار گرفتن شما در وضعیت مناسب بدنی ضروری هستند.
انجام ورزش‌هایی نظیر یوگا، استفاده از دوچرخه‌های ثابت و تردمیل‌‌ به قوی نگاهداشتن این عضلات کمک می‌کنند. البته می‌توانید دوچرخه‌‌‌سواری را در خارج از منزل هم انجام دهید ولی ابتدا باید مطمئن شوید که صندلی و دستگیره‌های دوچرخه در وضعیت مناسبی برای بدن شما تنظیم شده‌اند.
)۲ درست بنشینید: یک صندلی خوب باید بتواند به‌خوبی از قوس کمری شما حمایت کند. اگر چنین نیست، برای حفظ این قوس در هنگام نشستن، بهتر است از یک بالش نرم در پشت کمرتان استفاده کنید. سعی کنید در فواصل بین فعالیت‌های نشستنتان حتما به‌طور تناوب استراحت کنید، حتی اگر استراحت کردن شما فقط به‌صورت راه ‌رفتن در اداره باشد. در حین رانندگی هم سعی کنید صندلی شما وضعیت مناسبی داشته باشد و وضعیت آن را طوری تنظیم کنید که لازم نباشد جهت دسترسی به پدال گاز، پای خود را به سمت آن پرتاب کنید!
)۳ وضعیت بدنی مناسبی داشته باشید: آگاهی از اینکه چگونه باید درست بایستید و درست بخوابید و نیز آشنایی با صحیح بلند کردن اجسام سنگین، تا‡ثیر بسیاری جهت حفظ و نگهداری کمر شما دارد.
اگر قرار است برای مدت زمان طولانی بایستید، سعی کنید به‌طور تناوب بر روی یک پایتان تکیه کنید و به پای دیگر استراحت دهید و یا اگر قرار است در حالت ایستاده چیزی را بخوانید، به‌جای آنکه جهت خواندن آن، به سمت جلو خم شوید، کتاب را بلند کرده و جلوی چشمانتان بیاورید.‌
جهت حفظ بهترین حالت هنگام خوابیدن بهتر است روی یک تشک سفت بخوابید و از بالش‌ جهت حمایت کمرتان استفاده کنید، ولی از بالش‌هایی که موجب می‌شوند گردن شما بیش از حد بالا رفته و زاویه تندی ایجاد کند، به هیچ‌وجه استفاده نکنید.
)۴ بلند کردن یک جسم سنگین: ابتدا تصمیم بگیرید که آن را کجا می‌خواهید قرار دهید و چگونه قصد دارید آن را به آن نقطه برسانید. جهت بلند کردن یک جسم سنگین، کمرتان را خم کنید بلکه زانوهای‌تان را خم نکنید و آن جسم را بلند کنید. جسم سنگین را نزدیک به بدنتان حمل کنید و هیچ‌گاه بر روی کمرتان نچرخید، بلکه سعی کنید با محور کردن پاهایتان، بر روی پاهایتان بچرخید. هنگامی که خسته هستید از حرکت دادن اجسام سنگین جدا خودداری کنید زیرا خستگی موجب می‌شود با سختی و رنج بیشتری حرکت کنید. هرگز سعی نکنید جسمی را که احساس می‌کنید سنگین‌تر از توانایی شماست، بلند کنید.‌

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

با سلام

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

لطفا معادله امنیتی زیر را تکمیل کنید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.