نام ژنریک: ویتامین د۳ (کوله کلسیفرول(

نام تجاری: دیترکول

شکل دارویی: آمپول ۳۰۰،۰۰۰ واحد در ۱ میلی لیتر (تنها به صورت عضلانی تزریق گردد)

طبقه بندی فارماکولوژیک: مکمل

طبقه بندی درمانی: ویتامین(محلول در چربی)

طبقه بندی مصرف در بارداری: رده C

فارماکولوژی

ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است.این ویتامین بعنوان یک هورمون تلقی می شود. ویتامین D همراه با پاراتورمون PTH و کلسی تونین،هومئوستاز کلسیم بدن را تنظیم می کند.متابولیتهای ویتامین D موجب تسریع فعال کلسیم و فسفر از روده کوچک،افزایش میزان جذب مجدد مواد معدنی به استخوان وتسریع جذب مجدد فسفات توسط لوله های کلیه می شود.
کمبود ویتامین D به کاهش پیشرونده شنوایی ، راشی تیسم در کودکان و نرمی استخوان در بزرگسالان منجر می شود. ویتامین D نشانه های ناشی از راشی تیسم تغذیه ای یا نرمی استخوان را برطرف می کند مگر آنکه تغییر شکل دایمی بروز کرده باشد و همچنین از طریق ترجمه ژنهای هسته سلول به رشد سلول کمک می‌کند

 

ویتامین د را که کلسیفرول می‌نامند، یکی از ویتامین‌های لازم برای بدن  که به رشد و استحکام استخوان‏ها از طریق کنترل تعادل کلسیم و فسفر کمک می‌کند.
منبع اصلی دریافت این ویتامین بجز منابع گیاهی مثل غلات و حیوانی مثل ماهی ساردین و شیر، نور آفتاب است.بطوری که ۱۰ تا ۲۰ دقیقه ماندن در زیر نور آفتاب، نیاز روزانه بدن انسان به این ویتامین را تامین می‌کند.کمبود این ویتامین همچنین باعث پوکی استخوان در کهنسالی می‌گردد.

فواید

دریافت ویتامین د و کلسیم باعث افزایش قدرت و هماهنگی عضلات در افراد کهنسال می‌شود.همچنین ویتامین دی باعث پیشگیری از بروز بیماری‌هایی مانند راشیتیسم در کودکان، استئومالاسی در بزرگسالان و پوکی استخوان در کهنسالی می‌شود.همچنین این ویتامین به رشد و استحکام استخوان‌ها و رشد سلولها کمک زیادی می‌کند.نیاز روزانه برای این ویتامین برای هر فرد بالغ ۱۰ میکروگرم یا حداکثر ۲۰۰۰ واحد در روز می‌باشد.در دوران کودکی و پیری این میزان بالاتر است. همچنین مصرف ویتامین دی در سلامت مغز و جلوگیری از آلزایمر موثر است

عوارض مصرف کم

شیوع کمبود ویتامین د به خصوص در زنان و کودکان ایرانی بین ۵۰ تا ۸۰ درصد است از عوارض مصرف کم این ویتامین در دوران کودکی بیماری راشیتیسم است که به علت کمبود کلسیم و فسفر در زمان رشد استخوان‌ها، استخوان‌های فرد دارای املاح کمی خواهد بود و نخواهد توانست وزن فرد را تحمل کند و در نتیجه انحنا خواهد یافت.عوارض دیگر آن بزرگی جمجمه، زائده‌های دکمه مانند بر روی ستون فقرات و برجستگی سینه می‌باشد.همچنین مچ دست و پا پهن می‌شود که توسط رادیوگرافی قابل تشخیص است.
در دوران بزرگسالی فقر این ویتامین در بدن باعث بوجود آمدن بیماری استئومالاسی می‌شود.این بیماری به این شکل است که با کاهش تراکم استخوانی دردهای شدیدی در قسمت پا و کمر احساس می‌شود و همچنین استخوان‌ها بلند به راحتی شکسته می‌شوند.اگر فرد در این دوران شروع به دریافت ویتامین دی کند، این عارضه رفع می‌شود.
در دوران کهنسالی کمبود این ویتامین باعث بروز بیماری پوکی استخوان به ویژه در زنان می‌شود.عامل اصلی تاثیرگذار تغییرات هورمونی در بدن است.اما در این دوران این بیماری میزان ویتامین دی در بدن کاهش می‌یابد اما دریافت این ویتامین در دوران بیماری کمک چندانی به بهبود آن نمی‌کند، بلکه برای پیشگیری از این بیماری باید از دوران جوانی کلسیم و فسفر همراه با ویتامین دی مصرف شود.

همچنین کمبود این ویتامین در بدن باعث عوارضی چون دیر دندان درآوردن و دیر نشستن و دیر راه افتادن در کودکان، همچنین نافرم شدن لگن که این بیماری در دخترها باعث تنگی لگن شده و به ناچار باید از طریق سزارین زایمان کنند همچنین کمبود این ویتامین باعث افزایش احتمال ابتلا به سرطان سینه یا پروستات می‌شود.کمبود این ویتامین باعث می‌شود که دستگاه ایمنی بدن ضعیف شده و باعث می‌شود فرد مبتلا به سرطان و دیابت و حتی عفونت بگردد.

علل کمبود

عواملی مثل مصرف برخی داروهای ضد تشنج مانند فنوباربیتال یا فنی توئین یا رشد سریع کودک یا برخی اختلالت در جذب این ویتامین در بدن یا نرفتن زیر نور آفتاب یا نخوردن غذاهای حاوی این ویتامین باعث کمبود ویتامین دی در بدن می‌شود.

عوارض مصرف زیاد

استفاده بیش ازحد از این ویتامین مخصوصا اگر همراه با مصرف زیاد کلسیم باشد منجر به مسمومیت می‌گردد.استفاده از قرص و آمپول ویتامین دی بطور مستمر باعث مشکلاتی مانند رسوب کلسیم در بافت‌های نرم مثل کلیه‌ها، ریه‌ها، قلب و گوش می‌شود که در کلیه‌ها باعث سنگ کلیه، در ریه‌ها و قلب منجر به عوارض ریوی و قلبی، و در گوش به اختلالات شنوایی و حتی کری می‌انجامد. همچنین عوارض مانند سردرد، تهوع، استفراغ، ضعف، تشنگی زیاد، افزایش حجم ادرار، یبوست، تاخیر در رشد در طفل‌های شیرخوار، مشکلات گوارشی و شکنندگی استخوان نیز از دیگر عوارض مصرف بیش از اندازه ویتامین دی می‌باشد.

منابع حاوی ویتامین دی

چربی ماهی‌ها مانند قزل‏ آلا منبع غنی ویتامین دی هستند

  • آفتاب:تابش اشعه ماوراء بنفش به پوست انسان باعث می‌شود که ماده‌ای به نام دهیدروکلسترول با طی مراحلی در بدن در کلیه به ویتامین دی تبدیل شود.افراد با پوست روشن‌تر نسبت به تیره‌ترها می‌توانند در مدت کمتری که زیر آفتاب مانده‌اند نیاز خود به این ویتامین را تامین کنند.
  • منابع گیاهی:غلات و برخی سبزیجات و میوه‌جات.
  • منابع حیوانی:کره، روغن کبد ماهی، زرده تخم مرغ، خامه، جگر، ماهی ساردین حاوی مقادیر زیادی از این نوع ویتامین هستند.
  • دریافت این ویتامین به صورت مصنوعی مثل کپسول و آمپول.

بیماری های ناشی از کمبود ویتامین D

 بیماری های استخوانی

راشیتسم

بیماری اصلی ناشی از کمبود ویتامین D، راشیتیسم یا نرمی استخوان است. این بیماری در اثر کمبود کلسیم و فسفر در زمان رشد استخوان ها در کودکان است. این عوارض در استخوان های اصلی و بلند رخ داده و فرد دچار درد و سستی عضلات می شود. به دلیل این که استخوان ها دارای املاح کمتری هستند، وزن را تحمل نمی کنند و انحنا می یابند. عوارض دیگر، تشکیل برجستگی های دکمه مانند بر روی ستون فقرات، جمجمه بزرگ و سینه برجسته می باشد، مچ دست و پا پهن می شود که از علائم اولیه و قابل تشخیص توسط رادیوگرافی است.

استئومالاسی

در بزرگسالان کمبود ویتامین D عارضه ی استئومالاسی را در پی دارد. کاهش تراکم استخوانی موجب بروز دردهای شدید در قسمت کمر و پا می شود که بروز شکستگی سریع در استخوان های دراز و ضعف عضلانی از عوارض آن است. دریافت ویتامین D به همراه کلسیم و فسفر، راه درمان این عارضه است.

استئوپروز

استئوپروز یا پوکی استخوان یکی از بیماری هایی است که بسیاری از سالمندان خصوصا زنان بدان مبتلا می شوند در این بیماری استخوان از داخل تخلیه می شود و املاح استخوانی کاهش می یابد. عامل اصلی تاثیرگذار تغییرات هورمونی بدن است. در این بیماری میزان ویتامینD  کاهش می یابد ولی درمان با ویتامین D تاثیر چندانی ندارد. تنها می توان توصیه کرد برای پیشگیری از ابتلا، از دوران جوانی میزان کافی کلسیم و فسفر به همراه ویتامین D مصرف شود. در بازبینی‌ های اخیر روی زنان مبتلا به پوکی استخوان که به دلیل شکستگی‌ های استخوان لگن در بیمارستان بستری شده‌ اند، مشخص شده است در ۵۰ درصد موارد این زنان با مشکل کمبود ویتامین D مواجه بوده ‌اند.

به گفته متخصصان؛ ویتامین D تنظیم می ‌کند چه مقدار کلسیم در خون بماند و چه مقدار وارد استخوان‌ ها و دندان‌ ها شود.

 ضعف ماهیچه ای

اخیراً مشخص شده کمبود ویتامین D در دختران نوجوان ۱۲ تا ۱۴ ساله نقش قابل ملاحظه ای در وضعیت ماهیچه ای دارد.

محققان صدها نفر را مورد بررسی قرار داده اند و نتیجه این بود که در حدود ۷۵ درصد از افرادی که دچار ضعف عضلانی بوده اند دچار کمبود ویتامین D نیز بوده اند و این امر در آزمایش خون آن ها مشخص است.

متخصصان دلیل آن را ارتباط این ویتامین با جذب کلسیم بیان می کنند و معتقدند کمبود ویتامین D جذب کلسیم را با اختلال مواجه می کند و کمبود کلسیم نیز عوارض بسیاری از جمله ضعف در سیستم اسکلتی و عضلانی به همراه دارد.

 پارکینسون

متخصصان آمریکایی در یک بررسی جدید دریافته ‌اند که بیماران مبتلا به پارکینسون ابتدایی با کمبود زیاد مقدار ویتامین D در بدن شان مواجه هستند اما مصرف این ویتامین‌ نمی ‌تواند پیشرفت بیماری را به تعویق بیندازد.

این محققان وضعیت ویتامین D را در نمونه‌ های خونی ذخیره شده از بیماران آزمایش کردند و دریافتند که در مراحل ابتدایی بروز پارکینسون، افراد مبتلا با کمبود شدید ویتامین D مواجه هستند. آن ها متوجه شدند که ۶۹ درصد از این بیماران با کمبود ویتامین D و ۲۶ درصد با فقدان این ویتامین مواجه هستند.

سختی عروق

پزشکان قلب و عروق در یک مطالعه ی جدید خاطرنشان کردند که کمبود ویتامین “د” می ‌تواند موجب سفت شدن و سختی عروق شود.

تحقیقات اخیر نشان داده است که کمبود ویتامین “د” خطر ابتلا به بیماری ‌های قلبی و عروقی را دو برابر افزایش می ‌دهد. اشخاصی که میزان دریافت ویتامین “د” در آن ها ضعیف است بییشتر از دیگران در معرض ابتلا به بیماری دیابت، چاقی و بیماری ‌های قلبی و عروقی قرار دارند.

بر اساس این گزارش، متخصصان در یک مطالعه قلبی بر روی ۱۵ هزار داوطلب دریافتند افراد مُسنی که ویتامین “د” کمتری دارند، بیشتر در معرض بیماری‌ های قلبی و عروقی قرار داشتند و اشخاصی که کمتر ویتامین “د” مصرف می ‌کردند خطر ابتلا در آنان بیشتر بوده است.

در پژوهش جدید نیز که روی ۵۵۰ کارمند این انستیتو انجام گرفته معلوم شد مصرف ویتامین “د” به میزان مناسب می ‌تواند سلامت عروق را بهبود بخشد.

 چاقی و کوتاهی دختران

بر طبق یافته‌ های مطالعات اخیر کمبود دریافت ویتامین D در دوران بلوغ باعث توقف رشد و نیز افزایش بروز چاقی در دوران بلوغ به ویژه در دختران می ‌شود. نتایج به ‌دست آمده از مطالعه ی اخیر حاکی از آن است که کمبود ویتامین D سبب ایجاد توده ی بدنی بالا و کوتاهی قد دختران در اوج دوران رشد شان می ‌شود.

در این مطالعه محققان میزان ویتامین D دختران جوان ۱۶ تا ۲۲ ساله را با یک آزمایش خونی ساده ‌اندازه‌ گیری کردند.

آن ها در ضمن برای تعیین اثر کمبود ویتامین D روی سلامتی زنان جوان میزان چربی بدن و قد افراد مورد مطالعه را اندازه‌ گیری کردند. بر طبق نتایج به ‌دست آمده، شیوع کمبود ویتامین D در جوانان مورد مطالعه اگرچه در منطقه ‌ای آفتاب خیز زندگی می ‌کردند، حیرت ‌آور بود.

در این مطالعه شاخص توده بدنی و همچنین چربی ناحیه شکمی در افراد با کمبود ویتامین D در مقایسه با زنان جوان با سطح طبیعی ویتامین D بالاتر بود و به ‌عبارت دیگر در خانم ‌های جوان که از کمبود ویتامین D رنج می ‌بردند شیوع چاقی به ویژه چاقی شکمی بیشتر بود.

از طرف دیگر نتایج این مطالعه نشان داد دختران در سنین بلوغ با میزان ویتامینD   طبیعی نسبت به همسالان خود که از کمبود ویتامین D رنج می ‌برند، بلند قدتر هستند.

 بالا رفتن فشار خون

تحقیقات اخیر نشان می دهد که سطح پایین ویتامین D در خون، ممکن است با افزایش فشارخون در افراد سفید پوست مرتبط باشد.

دکتر “تانگپریچا” و همکارانش از دانشگاهی در آتلانتا به بررسی ارتباط فشارخون سیستولیک و سطح ویتامین D در میان هفت هزار و ۶۹۹ نفر که فاقد فشارخون بالا بودند پرداختند. در این تحقیق ۴۷ درصد این افراد مرد، ۶۱ درصد سفید پوست و ۳۹ درصد سیاه پوست بودند.

بررسی ها در این مطالعه نشان داد که ۶۱ درصد افراد سفید پوست و ۹۲ درصد افراد سیاه پوست با کمبود ویتامین D مواجه بودند. این محققان متوجه شدند افراد سفید پوستی که به میزان کافی ویتامین داشند تا حدود ۲۰ درصد کمتر از سایرین با افزایش فشار خون سیستولیک مواجه می شوند ولی این ارتباط در افراد سیاه پوست دیده نشد.

 عفونت در زنان

محققان دانشگاه پترزبورگ به وجود رابطه بین کمبود ویتامین D و بروز این عفونت در زنان پی برده ‌اند. در این تحقیق معلوم شد زنان سیاه پوست بیشتر در معرض ابتلا به این عفونت هستند چون بیشتر در معرض کمبود ویتامین D هستند. در این تحقیق، متخصصان ۴۶۹ زن باردار را از نظر سطح ویتامین D در بدن شان مورد آزمایش قرار دادند. آن ها دریافتند، زنانی که سطح ویتامین D در بدن شان پایین است بیشتر به عفونت مهبلی مبتلا می ‌شوند.

 خطر ابتلا به سرطان ها

سرطان سینه

نتایج تحقیقات اخیر نشان می دهد: کمبود ویتامین D می تواند خطر بروز سرطان پستان را تشدید کند. بر اساس بررسی های انجام شده در این مطالعه اپیومیولوژیک میزان بروز سرطان همخوانی معنی داری با کمبود ویتامین D در بیماران مبتلا دارد که این همراهی بیش ترین همخوانی را در زمینه بروز سرطان پستان نشان می دهد.

سرطان پانکراس و پروستات

محققین آمریکایی به تازگی دریافته اند ریسک ابتلا به سرطان پانکراس در افرادی که قرص های ویتامین “د” مصرف می کنند نصف افرادی است که از این قرص ها استفاده نمی کنند. آن ها هم اکنون در پی تحقیق بر روی مواد غذایی حاوی ویتامین “د” و تاثیر آن ها بر کاهش ریسک ابتلا به این سرطان می باشند.

این تحقیقات مشخص کرد که ویتامین “د” همچنین پتانسیل بالایی در جلوگیری و یا مداوای سرطان پروستات دارد.

 خطر ابتلا به بیماری های ریوی

متخصصان علوم پزشکی در دانشگاه سینسیناتی هشدار دادند که کمبود یا فقدان ویتامین D در بدن می ‌تواند خطر بروز انواع خاصی از بیماری های ریوی مربوط به سیستم ایمنی خودکار بدن را تشدید کند. این متخصصان ۱۱۸ بیمار را به لحاظ میزان ویتامین D در سرم مورد ارزیابی قرار دادند. متخصصان سپس رابطه ی بین سطح این سرم و بروز مشکلات و بیماری های مختلف را در داوطلبان مورد مطالعه قرار دادند. این متخصصان با بررسی چندین آزمایش گوناگون دریافتند که در این گروه از بیماران هرچه سطح این ویتامین در سرم کاهش پیدا کند به همان نسبت عملکرد ریه‌ ها نیز ضعیف ‌تر و کمتر می‌ شود.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

با سلام

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

لطفا معادله امنیتی زیر را تکمیل کنید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.